De besluitvorming binnen een onderneming kan op verschillende manieren door de ondernemingsraad worden beïnvloed. De bekende weg is door middel van het advies- en/of instemmingsrecht van de ondernemingsraad. Maar hoe kan de ondernemingsraad middels zijn initiatiefrecht de besluitvorming beïnvloeden?
Om het advies- en instemmingsrecht uit te kunnen oefenen, dient de ondernemingsraad een aanvraag daartoe van de ondernemer te ontvangen. Er zijn echter aangelegenheden van de onderneming waarover de ondernemingsraad geen advies- en/of instemmingsrecht toekomt. Een manier om dan toch de besluitvorming te kunnen beïnvloeden, is door middel van het initiatiefrecht (artikel 23 Wet op de ondernemingsraden, hierna: “WOR”).
Een recht dat vaak wordt vergeten, is het initiatiefrecht van de ondernemingsraad. Het initiatiefrecht ziet op alle aangelegenheden die de onderneming en haar medewerkers betreffen. Ook onderwerpen waarover de ondernemingsraad geen advies- of instemmingsrecht toekomt, kunnen onder het initiatiefrecht vallen. Zo kan een initiatiefvoorstel onder andere zien op sociaal beleid, arbeidsvoorwaarden en arbeidsomstandigheden, milieumaatregelen of antidiscriminatiebeleid.
Door middel van het initiatiefrecht kan de ondernemingsraad vroegtijdig op eigen initiatief meepraten over te nemen besluiten, standpunten kenbaar maken of zelfs eigen voorstellen aandragen. Daarmee wordt het mogelijk mee te praten over onderwerpen die voor de ondernemingsraad belangrijk zijn. Initiatiefvoorstellen kunnen zowel in als buiten een overlegvergadering worden gedaan:
Indien de ondernemer niet serieus ingaat op een initiatiefvoorstel van de ondernemingsraad, dan kan de ondernemingsraad zich tot de kantonrechter wenden (artikel 36 lid 2 WOR). De kantonrechter kan dan aan de ondernemer bevelen dit wel te doen. Als de ondernemer niet overeenkomstig het initiatiefvoorstel besluit, dan staat daartegen geen beroep in de zin van artikel 26 WOR open.
Doordat de ondernemer op de hoogte is van de standpunten van de ondernemingsraad, kan hij hiermee rekening houden tijdens het besluitvormingsproces. Op die manier kan het initiatiefrecht bijdragen aan een grotere mate van beïnvloeding van de besluitvorming door de ondernemingsraad. Ook kan het initiatiefrecht bijdragen aan een constructieve samenwerking tussen de ondernemingsraad en de ondernemer, doordat overleg plaatsvindt en standpunten kenbaar worden gemaakt. Kortom, hoewel het initiatiefrecht vaak wordt vergeten, is het een nuttig instrument waar de ondernemingsraad (vaker) gebruik van zou moeten maken.
Heeft u vragen naar aanleiding van het bovenstaande? Neem dan gerust contact met ons op
De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij vaststelling, wijziging of intrekking van een beloningssysteem. Is een wijziging van een aandelenregeling een wijziging van het beloningssysteem?
De Tweede Kamer heeft op 16 december 2025 de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om algemene vergaderingen volledig digitaal te houden. Wat betekent dit voor bestuurders en aandeelhouders van bv’s, nv’s en andere rechtspersonen?
Wanneer is sprake van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder? Wat kan een bestuurder doen om deze te voorkomen?
De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) legt enkele nieuwe verplichtingen op aan goede doelen. Welke zijn dit? Welke maatregelen moeten non-profits daarom nemen?
Het besturen van een non-profitorganisatie vraagt niet alleen om idealisme en inzet, maar ook om verstandig omgaan met de juridische mogelijkheden en risico’s. Dat maakt het goede doel toekomstbestendig. Wat zijn belangrijke onderwerpen die goed geregeld moeten worden?
Bijna alle bedrijven maken inmiddels gebruik van een of andere vorm van AI. Dat betekent dat ze te maken kunnen krijgen met de verboden en regelingen uit de Europese AI Act. Hoe zorgt u dat u voldoet aan deze regels?
