Zo moeder, zo dochter. De Raad van Commissarissen van een Nederlandse dochtervennootschap

Publicatiedatum 13 augustus 2020
Commissarissen van een Nederlandse dochteronderneming die volledig in buitenlandse handen is, zijn verplicht vooral te letten op het belang van de dochteronderneming. Met hun kennis van de Nederlandse regels kunnen zij echter ook het moederbedrijf waarschuwen voor problemen.

aandeelhoudersvergadering

De Nederlandse wet verplicht grote Nederlandse vennootschappen tot de instelling van een raad van commissarissen (hierna: RvC): de zogenaamde structuurregeling. Indien een internationaal concern een dochteronderneming in Nederland heeft die aan de voorwaarden voor de structuurregeling voldoet, krijgt ook het concern hiermee te maken. Wat is de meerwaarde van verplichte toezichthouders voor een onderneming? En hoe onafhankelijk mag/moet de RvC opereren?

Structuurregeling: wanneer is een Raad van Commissarissen verplicht?

Een vennootschap valt onder de structuurregeling (of: het structuurregime) indien:

  • haar geplaatste kapitaal met de reserves ten minste EUR 16.000.000 bedraagt;
  • zij krachtens wettelijke verplichting een ondernemingsraad heeft ingesteld; en
  • bij haar in de regel minimaal honderd werknemers in Nederland werkzaam zijn.

De vennootschap die aan deze criteria voldoet, moet hiervan opgaaf doen aan het handelsregister. Voldoet de vennootschap drie jaren onafgebroken aan deze criteria, dan is de structuurregeling van toepassing. De structuurregeling kan ook vrijwillig worden toegepast.

Volledig en verzwakt structuurregime

De structuurregeling kent een volledig en een verzwakt regime. Iedere structuurvennootschap is verplicht tot het instellen van een RvC. Bij een verzwakt regime heeft deze echter minder bevoegdheden. Toepassing van het volledig structuurregime is de hoofdregel. De wet voorziet in een aantal uitzonderingen.

Het verzwakt structuurregime is toegestaan als ten minste de helft van het geplaatste kapitaal wordt gehouden door een rechtspersoon (bijvoorbeeld internationale holding/moeder) waarvan de werknemers in meerderheid buiten Nederland werkzaam zijn. Nederlandse dochtervennootschappen, die onderdeel zijn van een internationaal concern, kennen dus veelal een verzwakt regime.

Rol Raad van Commissarissen

Bij het volledig structuurregime is de RvC als enige bevoegd bestuurders te benoemen en te ontslaan en moeten belangrijke bestuursbesluiten door de RvC worden goedgekeurd. Bij het verzwakt structuurregime heeft de RvC nog slechts de bevoegdheid tot het goedkeuren van belangrijke bestuursbesluiten. De andere bevoegdheden blijven voorbehouden aan de aandeelhouder(s). De goedkeuringsbevoegdheid is in beginsel beperkt tot besluiten van het bestuur van de structuurvennootschap zelf. De concernstrategie wordt immers bepaald door de aandeelhouder en daarmee de internationale holding/moeder.

Hoewel het verzwakt structuurregime de bevoegdheden van de RvC beperkt, maakt dit de rol van de RvC als onafhankelijke toezichthouder niet minder belangrijk. De verplicht ingestelde RvC houdt toezicht op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken in de vennootschap. Ook staat de RvC het bestuur met raad terzijde. Bij de vervulling van hun taak dient de RvC zich te richten naar het belang van de Nederlandse vennootschap en de met haar verbonden onderneming.

Nederlandse situatie en belang dochtervennootschap

De RvC is als toezichthouder nauw betrokken bij het bestuur, de activiteiten, de ondernemingsraad en de werknemers van de Nederlandse dochtervennootschap. De RvC brengt bovendien in kaart:

  1. wat de maatschappelijke en governance doelstellingen en verplichtingen zijn waarmee de Nederlandse dochtervennootschap te maken heeft;
  2. het klimaat waarin zij opereert. en
  3. wat de rol, de meerwaarde en de visie en input zijn van een ondernemingsraad.

In de situatie waarin de internationale holding/moeder voornamelijk oog heeft voor het concernbelang en daarmee het belang van de Nederlandse dochtervennootschap het onderspit dreigt te delven, is een belangrijke rol voor de RvC weggelegd. De RvC houdt bij de uitoefening van de toezichthoudende taak namelijk primair de belangen van de Nederlandse dochtervennootschap en haar belanghebbenden in het oog. Ook kan de RvC de internationale holding/moeder ervoor waarschuwen als een concernstrategie wordt geformuleerd en bij de dochtervennootschap wordt doorgevoerd, die in Nederland op praktische en juridische problemen zal stuiten. De RvC fungeert namelijk als een onafhankelijke gesprekspartner voor alle betrokken partijen.

Conclusie

Hoewel het toezicht van de RvC zich beperkt tot de Nederlandse dochtervennootschap en de met haar verbonden onderneming, is voor de RvC wel een belangrijke rol weggelegd. De RvC richt zich bij de vervulling van de toezichthoudende taak naar het belang van de dochtervennootschap, maar fungeert tegelijkertijd als een gesprekspartner voor alle betrokken partijen. Zowel de internationale holding/moeder, als de Nederlandse dochtervennootschap, hebben aldus baat bij een onafhankelijke invulling van de taak van de RvC.

Meer informatie

Heeft u advies nodig over de positie van de Raad van Commissarissen binnen een internationaal concern? Heeft u een geschil met een buitenlandse moederonderneming of holding? De specialisten van Russell Advocaten zijn u graag van dienst. Neem contact met ons op:

    Deel op social media

    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De raadgevende stem van bestuurders en commissarissen

    28 juni 2021

    Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Vanaf 1 juli 2021 geldt dit ook voor de bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. Wat zijn de gevolgen wanneer er besluiten worden genomen zonder dat zij advies hebben kunnen geven?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De verplichte instelling van een raad van commissarissen

    23 juni 2016

    Voor veel grote vennootschappen – de structuurvennootschappen – is de instelling van een raad van commissarissen verplicht. Kan de rechter een vennootschap verplichten een raad van commissarissen in te stellen, zodat de algemene vergadering van aandeelhouders een deel van haar bevoegdheden kwijtraakt?

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Ondernemingsraad: Coronamaatregelen en verplichte vaccinaties

    11 oktober 2021

    Welke rechten heeft de OR ten aanzien van de coronamaatregelen binnen de onderneming? En welke rol speelt de OR als het gaat om de (on)mogelijkheid van verplichte vaccinatie tegen het coronavirus?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Is een managementovereenkomst een arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst?

    26 augustus 2021

    Hebben de nieuwe regels van de Hoge Raad voor het beoordelen van arbeidsovereenkomsten ook gevolgen voor de managementovereenkomst? De rechtspraak is er nog niet uit. Dat blijkt uit uitspraken van het Hof Arnhem-Leeuwarden en de Rechtbank Midden-Nederland over de managementovereenkomst van de CFO van de Volksbank.

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Ondernemingsrecht

    Wet bestuur en toezicht rechtspersonen: wat verandert er?

    23 juni 2021

    Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Dit heeft gevolgen voor alle verenigingen en stichtingen, maar vooral voor non-profitorganisaties. Bent u als bestuurder van een sportvereniging nu eerder aansprakelijk? Moet u aan extra eisen voldoen als u in de raad van toezicht van een school zit?

    lees verder
    • Expats
    • Arbeidsrecht en ontslag

    The Netherlands: Gateway to Europe

    3 mei 2021

    The Netherlands likes to present itself as “the gateway to Europe.” And not without reason: excellent travel connections (Schiphol Amsterdam Airport and Rotterdam Seaport) and a highly educated population speaking several languages.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Moet u uw statuten wijzigen vanwege de nieuwe Wet bestuur en toezicht rechtspersonen?

    15 april 2021

    Op 1 juli 2021 treedt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (Wbtr) in werking. Wat betekent dit voor de statuten van uw vereniging, stichting of coöperatie?

    lees verder