Nieuws, Blog en Publicaties

De advocaten van Russell Advocaten schrijven geregeld over actuele juridische ontwikkelingen. Hieronder vindt u een overzicht van onze blogs, nieuwsbrieven, boeken en artikelen.

Lees meer

Uw advocaat

mr. drs. Reinier W.L. Russell
mr. drs. Reinier W.L. Russell
managing partner

Reinier Russell adviseert nationale en internationale bedrijven in alle facetten van de dagelijkse bedrijfsvoering. Hij is breed gespecialiseerd in kwesties rond ondernemingen, personeel, vastgoed en overheid. Hij is sinds 1990 advocaat. Tevens is hij gecertificeerd mediator.
 

@: reinier.russell@russell.nl
t: +31 20 301 55 55


Instructierecht van de moedervennootschap

Publicatiedatum: 15 februari 2018

Moedervennootschappen mogen instructies geven aan dochterondernemingenMoedervennootschappen kunnen instructies geven aan dochtervennootschappen. Wanneer kan dat? Zijn er grenzen aan het instructierecht?

Iedere vennootschap is wettelijk verplicht om haar eigen belang te behartigen. Daardoor kunnen vennootschappen van hetzelfde concern in bepaalde situaties tegenover elkaar staan. Wat betekent dit voor de toelaatbaarheid van instructies van een moedermaatschappij aan een dochtervennootschap? Mag een moedervennootschap een dochtervennootschap verplichten om zich borg te stellen voor een andere dochtervennootschap of voor het gehele concern, een zogenaamd financieel kruisverband?
 

Instructierecht

Het bestuur van de moedervennootschap kan het beleid van de dochter beïnvloeden door in de statuten daarvan te bepalen dat het bestuur van de dochter zich moet gedragen naar de instructies van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA). Op deze manier heeft de moedermaatschappij als enig aandeelhouder instructierecht. Tevens kan zij via de AVA ongehoorzame bestuurders schorsen of ontslaan en op die manier invloed uitoefenen op het beleid van de dochter.
 

Instructierecht en aandeelhouders

Het instructierecht is echter niet onbeperkt. De AVA mag namelijk de grenzen van haar taken en bevoegdheden niet overschrijden, omdat zij anders te veel op de stoel van de bestuurder gaat zitten. Dit kan bovendien persoonlijke aansprakelijkheid van de aandeelhouder tot gevolg hebben. Kortom: het besturen van de vennootschap blijft een autonome bevoegdheid van het bestuur.

Ook de inhoud van de instructie is aan grenzen gebonden. Het is bijvoorbeeld niet aanvaardbaar dat het voortbestaan van de dochtervennootschap ernstig op het spel wordt gezet. Dat is namelijk in strijd met het eigen belang van de dochtervennootschap. Een voorbeeld hiervan zijn instructies met betrekking tot financieel onverantwoorde dividenduitkeringen.
 

Instructierecht en bestuurders

De bestuurders van de dochtervennootschap hebben een eigen verantwoordelijkheid bij het opvolgen van instructies. Zij dienen deze niet klakkeloos uit te voeren, maar behoren te letten op zowel het belang van de vennootschap als dat van het concern als geheel.
 

Belang van de vennootschap

Het voornaamste belang van een vennootschap is het blijvende welzijn van de onderneming. Bestuurders hebben de taak om het succes van de onderneming veilig te stellen en te bevorderen. Doen ze dat niet, dan kan er sprake zijn van onbehoorlijke taakvervulling. Te denken valt aan handelingen waarvan het voorspelbaar is dat ze het voortbestaan van de vennootschap in gevaar zullen brengen, bijvoorbeeld een instructie om dividend uit te keren, terwijl de financiële situatie van de vennootschap dat niet toelaat. In dat geval zijn bestuurders persoonlijk aansprakelijk voor de schade die de vennootschap en derden lijden.
 

Belang van het concern

Echter, in concernverhoudingen geldt er tevens een ander belang: dat van het concern als geheel. Bestuurders van dochtervennootschappen hebben zich te richten naar het concernbelang, maar mogen ook het “eigen” vennootschappelijk belang niet verkwanselen.

Deze belangen zullen dikwijls gelijk lopen, maar de bestuurders moeten altijd een behoorlijke belangenafweging maken.
 

Financieel kruisverband toelaatbaar?

Een instructie aan de dochter om zich borg te stellen voor andere groepsmaatschappijen is toelaatbaar indien hiermee het voortbestaan van de dochteronderneming niet in grote mate op het spel wordt gezet.

Dit zal in de praktijk ook niet snel het geval zijn. Meestal zal een dochtervennootschap juist voordeel hebben van medewerking aan de betreffende instructies.

In een financieel kruisverband moeten immers ook de andere vennootschappen zich borg stellen voor de dochteronderneming. Daardoor profiteren alle vennootschappen van een grotere kredietruimte en risicospreiding. Het concernbelang én het vennootschappelijk belang van de dochter zullen er dus bij gebaat zijn. Dergelijke instructies zijn daarom toelaatbaar en de dochter dient ze in principe na te leven.
 

Tips

  • Neem het instructierecht op in de statuten van uw dochtervennootschap.
  • Maak als bestuurder altijd een behoorlijke belangenafweging en leg deze vast.
  • Raadpleeg een advocaat om te weten of het opvolgen van een instructie leidt tot persoonlijke aansprakelijkheid als bestuurder.
     

Meer informatie

Wilt u het recht tot het geven van instructies vastleggen in de statuten? Wilt u weten wanneer u een instructie moet weigeren? Of wilt u meer informatie over uw taken, bevoegdheden en aansprakelijkheid als bestuurder? Neem contact met ons op:
 

Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.
 

Velden met een * zijn verplicht

Blijf op de hoogte

Wilt u graag op de hoogte blijven van de actuele juridische ontwikkelingen?

Meldt u aan voor de nieuwsbrief

Of volg ons op LinkedIn

Bel mij

Vul hier uw naam en telefoonnummer in en wij bellen u zo spoedig mogelijk.
Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.