Hoe kan een directeur-grootaandeelhouder aansprakelijkheid beperken?

Publicatiedatum 17 oktober 2019
De DGA kan als bestuurder en als aandeelhouder aansprakelijk zijn. Dit zal vooral het geval zijn bij faillissement van de onderneming als gevolg van onbehoorlijk bestuur en bij tegenstrijdig belang. De DGA kan zijn aansprakelijkheid beperken door goed bestuur, een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering en decharge voor de interne aansprakelijkheid.

aandeel-aan-toonder-weblijst

De directeur-grootaandeelhouder (DGA) kan als bestuurder onder omstandigheden persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming. Derden kunnen de DGA  bijvoorbeeld aansprakelijk stellen wanneer hij te veel kapitaal uit de onderneming haalt waardoor deze de schuldeisers niet meer kan betalen. Ook kan de DGA aansprakelijk worden gehouden indien er sprake is van onbehoorlijk bestuur of bij een tegenstrijdig belang.

De DGA

De DGA beschikt meestal over tenminste twee-derde van het aandelenbelang en voldoende stemrecht voor (vrijwel) volledige zeggenschap over de onderneming. Hij is daarbij ook bestuurder van de onderneming. Deze bijzondere rol kan ertoe leiden dat schuldeisers de DGA eerder aansprakelijk stellen. Ook zal bijvoorbeeld een externe financier graag willen dat de DGA zich persoonlijk garant stelt voor de aflossing van een lening.

Wanneer is de DGA aansprakelijk?

Uitgangspunt is dat bestuurders niet aansprakelijk zijn voor de schulden van de onderneming. Dit geldt ook voor de DGA. Echter, in bepaalde gevallen kunnen bestuurders wel degelijk persoonlijk aansprakelijk worden gesteld door derden (extern), door de onderneming zelf of, in geval van faillissement, door de curator (intern).

Onbehoorlijk bestuur

Van onbehoorlijk bestuur is sprake wanneer de bestuurder het voortbestaan van de onderneming in gevaar brengt. De schade kan alleen succesvol op de bestuurder worden verhaald wanneer hem een ernstig persoonlijk verwijt kan worden gemaakt. Enkele voorbeelden van onbehoorlijk bestuur zijn:

  • een onverzorgde boekhouding;
  • het aangaan van verplichtingen die het bestaan van de onderneming in gevaar brengen;
  • een niet of te laat opmaken van de jaarrekening.

Tegenstrijdig belang

Een DGA heeft als bestuurder en aandeelhouder een ‘dubbele pet’. Als bestuurder hoort de DGA zich te richten naar het belang van de onderneming. Als aandeelhouder zal hij echter ook rendement en inkomen uit de onderneming willen krijgen. Wanneer hij te veel salaris of dividend uitkeert aan zichzelf, of via de rekening-courantverhouding geld leent van het bedrijf, kan hij hiermee het voortbestaan ervan in gevaar brengen of schuldeisers benadelen. In dit geval kan sprake zijn van persoonlijke aansprakelijkheid van de DGA.

Hoe kan de DGA aansprakelijkheid beperken?

Het is als DGA niet mogelijk om aansprakelijkheid voor schulden van de onderneming volledig uit te sluiten. Wel is het mogelijk om aansprakelijkheid aanzienlijk te beperken. Dit kan door:

  • taken naar behoren, als ‘goed bestuurder’, uit te voeren;
  • een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering af te sluiten;
  • het verkrijgen van decharge;
  • voldoende deskundig advies en bijstand van bijvoorbeeld een advocaat of accountant in te winnen.

Bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering

De DGA kan ernstig verwijtbaar handelen dekken door een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering (D&O-verzekering). Schade die opzettelijk is veroorzaakt valt niet onder de dekking.

Decharge

Indien de aandeelhouders de bestuurders decharge verlenen, kunnen de onderneming en de curator zich niet meer op de interne aansprakelijkheid van die bestuurders beroepen. Het bijzondere bij de DGA is dat hij zichzelf decharge dient te verlenen, aangezien de DGA bestuurder én grootaandeelhouder is. Hierbij ligt op de loer dat decharge niet formeel geschiedt, of dat hij niet vastlegt waarvoor hij decharge verleent. Wanneer een dergelijke verslaglegging ontbreekt, is niet duidelijk waarvoor decharge is verleend en blijft de bestuurdersaansprakelijkheid bestaan.

Decharge als alle aandeelhouders bestuurder zijn

Op de hoofdregel, dat decharge expliciet moet worden verleend middels een dechargebesluit, geldt de volgende uitzondering. Als alle aandeelhouders tevens bestuurder zijn, geldt ondertekening van de jaarrekening door alle bestuurders ook als vaststelling van de jaarrekening. Deze vaststelling leidt automatisch tot decharge van de bestuurders. Voorwaarde is wel dat de eventuele overige vergadergerechtigden in de gelegenheid zijn gesteld om kennis te nemen van de jaarrekening en met deze wijze van vaststelling hebben ingestemd. Deze uitzondering is voor veel DGA’s van toepassing.

Meer informatie

Wilt u meer weten over aansprakelijkheid van de DGA? Wilt u advies over hoe u uw persoonlijke aansprakelijkheid kan beperken? Neem dan contact met ons op:

    Deel op social media

    • Ondernemingsrecht

    Bescherming van de rechten van de minderheidsaandeelhouder

    29 augustus 2019

    De meerderheidsaandeelhouder en het bestuur trekken de bv leeg. Hoe kunt u als minderheidsaandeelhouder zich verdedigen tegen voor u nadelige besluiten?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: Leg overeenkomsten met de enig aandeelhouder schriftelijk vast!

    23 november 2016

    Mondelinge overeenkomsten met de enig aandeelhouder van een vennootschap kunnen eenvoudig worden vernietigd. Zo kunnen bijvoorbeeld reeds verstrekte managementvergoedingen worden teruggevorderd. Hoe voorkomt u dit?

    lees verder
    • ICT, privacy en intellectuele eigendom
    • Ondernemingsrecht

    2020: inschrijving in UBO-register verplicht

    26 augustus 2020

    Vanaf 27 september 2020 moet elk nieuw of bestaand bedrijf zijn UBO’s inschrijven in het UBO-register bij de Kamer van Koophandel. Hoe werkt dat? En hoe wordt de privacy van UBO’s gewaarborgd?

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Ondernemingsraad: Coronamaatregelen en verplichte vaccinaties

    11 oktober 2021

    Welke rechten heeft de OR ten aanzien van de coronamaatregelen binnen de onderneming? En welke rol speelt de OR als het gaat om de (on)mogelijkheid van verplichte vaccinatie tegen het coronavirus?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Is een managementovereenkomst een arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst?

    26 augustus 2021

    Hebben de nieuwe regels van de Hoge Raad voor het beoordelen van arbeidsovereenkomsten ook gevolgen voor de managementovereenkomst? De rechtspraak is er nog niet uit. Dat blijkt uit uitspraken van het Hof Arnhem-Leeuwarden en de Rechtbank Midden-Nederland over de managementovereenkomst van de CFO van de Volksbank.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De raadgevende stem van bestuurders en commissarissen

    28 juni 2021

    Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Vanaf 1 juli 2021 geldt dit ook voor de bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. Wat zijn de gevolgen wanneer er besluiten worden genomen zonder dat zij advies hebben kunnen geven?

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Ondernemingsrecht

    Wet bestuur en toezicht rechtspersonen: wat verandert er?

    23 juni 2021

    Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Dit heeft gevolgen voor alle verenigingen en stichtingen, maar vooral voor non-profitorganisaties. Bent u als bestuurder van een sportvereniging nu eerder aansprakelijk? Moet u aan extra eisen voldoen als u in de raad van toezicht van een school zit?

    lees verder