Heeft u het Webinar “Do’s en don’ts bij de zieke werknemer” gemist? Bekijk hier de opname!

Tegenstrijdig belang bestuurder

Publicatiedatum 27 juli 2018
Wanneer een bestuurder een belangenverstrengeling heeft bij een bestuurlijke beraadslaging of besluitvorming, spreken we van een tegenstrijdig belang. Een bestuurder dient zich in een dergelijke situatie te onthouden van enige inmenging in de besluitvorming. Zo wordt aansprakelijkheid voorkomen en blijft het bestuursbesluit rechtsgeldig.

tegenstrijdig belang

Een bestuurder hoort zich te richten naar het belang van de vennootschap en de aan haar verbonden onderneming. Het kan echter voorkomen dat een bestuurder ook een persoonlijk belang heeft bij besluiten van de vennootschap. Een bestuurder moet dan afstand nemen van het besluitvormingsproces. Wanneer spreekt men van een tegenstrijdig belang? En wat moet een bestuurder in die situatie doen?

Een tegenstrijdig belang

Een persoonlijk belang van een bestuurder kan 3 verschillende vormen aannemen:

  1. Persoonlijk verenigbaar belang: het persoonlijk belang en het belang van de vennootschap zijn verenigbaar. Een persoonlijk belang hebben bij een bepaald besluit hoeft dus niet direct problemen op te leveren.
  2. Belangenverstrengeling: indien een bestuurder een belang heeft dat niet parallel loopt aan het belang van de vennootschap. Het begrip belangenverstrengeling is een algemeen en overkoepelend begrip, waar ook het wettelijke begrip “tegenstrijdig belang” onder valt. Een belangenverstrengeling moet zo veel mogelijk worden vermeden. Voorbeelden van belangenverstrengeling zijn het zelf benutten van corporate opportunities, terwijl deze toebehoren aan de vennootschap, of een schenking doen aan familieleden.
  3. Tegenstrijdig belang: een belangenverstrengeling bij een bestuurlijke beraadslaging of besluitvorming. Het tegenstrijdig belang is een specifieke, wettelijke vorm van een belangenverstrengeling. Bijvoorbeeld wanneer het bestuur besluit tot het aangaan van een transactie met een vennootschap waar een van de bestuurders grootaandeelhouder van is.

Wat te doen bij een tegenstrijdig belang?

Een bestuurder met een tegenstrijdig belang moet zijn medebestuurders hiervan op de hoogte stellen en behoort zich vervolgens te onthouden van enige inmenging in het besluitvormingsproces. Het kan ook voorkomen dat het gehele bestuur een tegenstrijdig belang heeft, waardoor het besluit niet door het bestuur kan worden genomen. In een dergelijk geval neemt de Raad van Commissarissen (RvC) het besluit. Is er geen RvC ingesteld of heeft de RvC ook een tegenstrijdig belang? Dan neemt de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) het besluit.

De statuten kennen doorgaans een afwijkende regeling voor de besluitvorming bij een tegenstrijdig belang. Zo kan er bijvoorbeeld worden bepaald dat een bestuurder met een tegenstrijdig belang alsnog bij de besluitvorming mag worden betrokken. Dit kan ook bij bestuursreglement worden geregeld.

Gevolgen besluit met tegenstrijdig belang

Heeft het bestuur toch een besluit genomen ondanks een tegenstrijdig belang van een van de bestuurders? Dan kan dit verschillende gevolgen hebben:

  • Het uitgangspunt is dat het besluit kan worden vernietigd op verzoek van een medebestuurder of een andere belanghebbende bij dat besluit. Dit betekent dat het besluit geldig is tot het moment waarop de rechter het besluit vernietigt.
  • Het besluit kan ook nietig worden verklaard. Dit houdt in dat het besluit wordt geacht nooit te zijn genomen. Deze nietigheidsverklaring is alleen aan de orde indien het besluit door het verkeerde orgaan is genomen, bijvoorbeeld door de RvC terwijl de AVA het besluit behoorde te nemen. Of wanneer het besluit door een vervangend orgaan is genomen, terwijl het besluit ondanks een tegenstrijdig belang genomen had moeten worden door het bestuur. Ook een besluit met externe werking kan nietig worden verklaard, zoals een besluit tot uitgifte van aandelen. Voor degene die de aandelen heeft gekocht, kan de nietigheidsverklaring ongewenste gevolgen hebben. Indien de derde kan aantonen dat hij niet afwist of behoorde af te weten van het tegenstrijdig belang, kan het besluit in stand blijven.

Bovendien kan het negeren van een tegenstrijdig belang ook tot bestuurdersaansprakelijkheid leiden. Hierbij is onder meer van belang:

  • of de bestuurder zijn medebestuurders heeft geïnformeerd;
  • of hij zijn tegenstrijdig belang heeft betrokken in de besluitvorming, en
  • of een ander besluit zou zijn genomen, indien de bestuurder zich netjes had onthouden van de besluitvorming.

Ons advies

Raadpleeg de statuten indien u twijfelt over een tegenstrijdig belang. U doet er goed aan om zo nodig het tegenstrijdig belang te melden aan uw medebestuurders en afstand te nemen van het besluitvormingsproces. Op deze manier voorkomt u aantasting van de geldigheid van het besluit en eventuele bestuurdersaansprakelijkheid.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het tegenstrijdig belang en de positie van een bestuurder? Of heeft u andere vragen met betrekking tot het ondernemingsrecht? Neem dan contact met ons op:

    Deel op social media

    • Aansprakelijkheid

    Aansprakelijkheid bestuurders

    29 september 2020

    Wanneer kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld? Wat kan een bestuurder doen om te voorkomen dat hij persoonlijk aansprakelijk is?

    lees verder
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Statutair bestuurder of titulair bestuurder?

    25 juni 2020

    Functiebenamingen als algemeen directeur, CEO, bestuurder en gevolmachtigde directeur komen veel voor. Juridisch gezien zijn er maar twee functies te onderscheiden. Wat zijn de verschillen en wie mag wat? En wat zijn de gevolgen bij ontslag van een bestuurder?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De raadgevende stem van bestuurders en commissarissen

    28 juni 2021

    Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Vanaf 1 juli 2021 geldt dit ook voor de bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. Wat zijn de gevolgen wanneer er besluiten worden genomen zonder dat zij advies hebben kunnen geven?

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Ondernemingsrecht

    Wet bestuur en toezicht rechtspersonen: wat verandert er?

    23 juni 2021

    Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Dit heeft gevolgen voor alle verenigingen en stichtingen, maar vooral voor non-profitorganisaties. Bent u als bestuurder van een sportvereniging nu eerder aansprakelijk? Moet u aan extra eisen voldoen als u in de raad van toezicht van een school zit?

    lees verder
    • Expats
    • Arbeidsrecht en ontslag

    The Netherlands: Gateway to Europe

    3 mei 2021

    The Netherlands likes to present itself as “the gateway to Europe.” And not without reason: excellent travel connections (Schiphol Amsterdam Airport and Rotterdam Seaport) and a highly educated population speaking several languages.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Moet u uw statuten wijzigen vanwege de nieuwe Wet bestuur en toezicht rechtspersonen?

    15 april 2021

    Op 1 juli 2021 treedt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (Wbtr) in werking. Wat betekent dit voor de statuten van uw vereniging, stichting of coöperatie?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    250 dagen bedenktijd voor beursvennootschappen

    30 maart 2021

    Besturen van beursgenoteerde vennootschappen krijgen een nieuw middel om de vennootschap te beschermen tegen ongewenst aandeelhoudersactivisme of een dreigende (vijandelijke) overname. Zij krijgen de mogelijkheid tot het inroepen van een bedenktijd van maximaal 250 dagen. Wat houdt deze bedenktijd precies in?

    lees verder
    • Kunst
    • Ondernemingsrecht

    Mr. Paul W.L. Russell in rechtencircuit.nl: “Zoek datgene wat bij je past”

    25 februari 2021

    Mr. Paul W.L. Russell heeft een interview gegeven aan rechtencircuit.nl over zijn ervaringen als advocaat. Waar moet een procesadvocaat op letten? Hoe zorg je als jurist dat je werk interessant en relevant blijft?

    lees verder