Ondernemingsraad: een advies handen en voeten geven

De ondernemingsraad heeft een adviesrecht bij voorgenomen besluiten ten aanzien van bepaalde bedrijfseconomische en -organisatorische aangelegenheden. Maar hoe ziet een goed advies eruit? En aan welke eisen dient een advies te voldoen?

Het belang van een goed advies

Een van de belangrijke rechten van de ondernemingsraad is het adviesrecht (artikel 25 Wet op de ondernemingsraden, “WOR”). Het belang van een goed advies is tweeledig:

1. De ondernemer dient een gegeven advies in zijn besluitvorming mee te nemen. Het is dus belangrijk daarin alle kanttekeningen, voorwaarden en/of aanbevelingen op te nemen die de ondernemingsraad bij een voorgenomen besluit heeft. Op deze manier kan de ondernemingsraad de ondernemer overtuigen om zijn advies te volgen.
2. Onder meer indien de ondernemer vervolgens een besluit neemt dat niet (geheel) in lijn is met het advies van de ondernemingsraad, kan de ondernemingsraad een procedure bij de Ondernemingskamer starten. De Ondernemingskamer kijkt slechts naar de argumenten die in het advies zijn opgenomen. Er kunnen tijdens de procedure geen nieuwe argumenten meer worden ingebracht.

Het advies vormt dus het sluitstuk van het adviestraject en tegelijkertijd de grondslag voor een eventuele procedure bij de Ondernemingskamer.

Hoe vorm te geven?

Uit de wet vloeien geen formele eisen voort waaraan het advies moet voldoen. Het staat de ondernemingsraad dus vrij een advies naar eigen inzicht vorm te geven. Uit de rechtspraak blijken echter wel een aantal handvatten. Wij raden de ondernemingsraad sterk aan om deze in acht te nemen:

1. Breng het advies schriftelijk uit. Zo kan discussie over de exacte inhoud van het advies worden voorkomen en is de kans op een succesvol beroep op de inhoud van het advies in een juridische procedure groter. Ook is dan tijdens een procedure eenvoudiger vast te stellen in welke mate het besluit van de ondernemer afwijkt van het advies. Bovendien kan zo worden bezien in hoeverre de bedoeling van de ondernemingsraad met het advies voldoende duidelijk was.
2. Zorg ervoor dat het advies alle bezwaren die de ondernemingsraad tegen een voorgenomen besluit heeft volledig tot uitdrukking brengt. Heeft de ondernemingsraad reeds bezwaren geuit op het voornemen? Dan is het verstandig deze bezwaren ook in het advies op te nemen. Zo wordt voorkomen dat de ondernemer deze bezwaren niet meeneemt in zijn besluitvorming. Ook wordt daarmee voorkomen dat deze niet in het advies vastgelegde bezwaren tijdens een eventuele procedure bij de Ondernemingskamer buiten beschouwing moeten worden gelaten.
3. Zet het standpunt van de ondernemingsraad gedetailleerd in het advies uiteen. Uit de rechtspraak vloeit voort dat de ondernemer gemotiveerd moet ingaan op hetgeen door de ondernemingsraad naar voren is gebracht in het advies; een algemene motivering volstaat niet. De mate waarin de ondernemer zijn besluit moet motiveren wordt dus voor een groot deel bepaald door de inhoud van het advies.
4. De ondernemingsraad hoeft niet sec een positief of negatief advies te geven. Indien de ondernemingsraad niet onverdeeld positief of negatief is over een advies, dan doet hij er verstandig aan het advies vorm te geven als een opsomming van aanbevelingen, alternatieven en/of voorwaarden. Zorg ervoor dat deze exact geformuleerd en onderbouwd zijn. Indien een globaal positief advies wordt gegeven of een gebrekkige onderbouwing, dan is er het risico dat de ondernemer over overwegingen of opmerkingen heenstapt en het advies ziet als een akkoord van de ondernemingsraad (alsook zal het lastiger zijn om in een procedure bij de Ondernemingskamer te onderbouwen dat het door de ondernemer genomen besluit ‘apert onredelijk’ is).

Maak afspraken!

Om discussie te vermijden, kan het zinvol zijn om al voor het moment van advisering afspraken te maken met de ondernemer, bijvoorbeeld tijdens de overlegvergadering. Zo kan al in een eerder stadium onderhandeld worden over de voorwaarden die voor de ondernemingsraad belangrijk zijn en kan daar niet ‘overheen gestapt’ worden door de ondernemer. Indien tijdens de overlegvergadering afspraken worden gemaakt, zorg er dan voor dat deze schriftelijk worden vastgelegd.

Conclusie

Bij het opstellen van een advies geldt in alle gevallen: wees helder en nauwkeurig in de formulering van aanbevelingen, alternatieven en voorwaarden bij een voorgenomen besluit van de ondernemer. Zorg voor een goede onderbouwing van het advies en maak waar mogelijk voorafgaand aan het adviestraject goede afspraken met de ondernemer. Op die manier wordt het advies eerder door de ondernemer overgenomen en wordt discussie en onduidelijkheid voorkomen. Tevens wordt voorkomen dat in een procedure bij de Ondernemingskamer de argumenten van de ondernemingsraad die niet volledig zijn vastgelegd, buiten beschouwing worden gelaten.

Advocaat ondernemingsraad

Heeft u vragen naar aanleiding van het bovenstaande? Neem dan gerust contact met ons op!