Wanneer wordt een verzamelaar kunsthandelaar?

Publicatiedatum 24 juni 2019
Wanneer een verzamelaar als kunsthandelaar wordt beschouwd, verliest deze de bescherming die hij als consument heeft. Het betekent ook dat als hij verkoopt aan een consument, de koper juist wel een beroep kan doen op deze bescherming. Een verzamelaar die ook kunstwerken verkoopt, moet dan ook oppassen dat hij zich niet als kunsthandelaar presenteert, zeker wanneer hij voor anderen gaat handelen.

polospeler tang - weblijst

Om te beoordelen of iemand als kunsthandelaar of als particuliere verzamelaar verkoopt wordt onder meer gekeken naar:

  • Treedt iemand op namens anderen of voor zichzelf?
  • Hoe vaak verkoopt iemand kunstwerken? Is dat incidenteel of structureel?
  • Wordt er winst gemaakt en is dat het doel?
  • Hoe presenteert iemand zich tijdens de verkoop/koop?

Wanneer een verzamelaar als kunsthandelaar wordt beschouwd, verliest deze de bescherming die hij als consument heeft. Het betekent ook dat als hij verkoopt aan een consument, de koper juist wel een beroep kan doen op deze bescherming.

Twee polospelers

Dit alles wordt duidelijk uit een recent vonnis van de rechtbank Midden-Nederland. Wat speelde er in deze zaak? Partijen sloten mondeling een overeenkomst voor de verkoop van twee beeldjes van polospelers uit de Tang-dynastie voor een bedrag van € 250.000,-. 16 dagen later meldde de koper toch van de koop af te zien. De verkoper ging hier niet mee akkoord. Onder andere meldde hij dat hij al verplichtingen was aangegaan met de tussenpersoon in Hongkong die namens de eigenaar de beeldjes probeerde te verkopen. Daarom kon hij de verkoop nu niet meer terugdraaien. Omdat hij dringend geld nodig had, kon hij niet zelf het bedrag voorschieten en op zoek gaan naar een andere koper. De koper weigerde echter de koopsom te betalen en de beelden af te nemen.

Consument of handelaar?

De verkoper bracht nu de zaak voor de rechter en eiste dat alsnog de koopovereenkomst zou worden uitgevoerd. De koper verdedigde zich met de stelling dat hij de koopovereenkomst volgens het consumentenrecht had ontbonden. De eerste vraag die de rechtbank moest beantwoorden was dan ook: is het consumentenrecht van toepassing? Is de verkoper een professionele handelaar?

De verkoper stelde dat hij een verzamelaar was die incidenteel een kunstwerk verkocht. Hij deed dit ook als privépersoon, duidelijk gescheiden van zijn bedrijfsrekeningen. Dat was de rechtbank niet met hem eens. In deze zaak verkocht hij twee kunstwerken die hij niet in eigendom had. Hij schreef zelf ook over het in consignatie hebben van de beeldjes. Bovendien bleek dat hij geregeld kunstwerken verkocht. Hij verdiende hier ook aan. En al was dit niet zijn hoofdberoep, het was duidelijk meer dan alleen maar een hobby. Ook een nevenactiviteit kan beroepsmatig worden uitgeoefend. De verkoper presenteerde zich ten slotte uitdrukkelijk als iemand met jarenlange connecties in de kunsthandel.

Bedenktijd voor consument

Het consumentenrecht was daarom van toepassing en daarmee de wettelijke bedenktermijn van 14 dagen bij het sluiten van een koopovereenkomst. Omdat verzamelaar dacht geen handelaar te zijn is de consument-koper niet gewezen op de bedenktermijn, die daardoor automatisch verlengd werd met maximaal een jaar. De koop was daarom ook na 16 dagen nog rechtsgeldig ontbonden.

Meer informatie

Verkoopt u wel eens een kunstwerk uit uw collectie of koopt u kunst van een verzamelaar en wilt u weten wat uw rechten zijn? Of heeft u andere vragen over het kopen en verkopen van kunst? Neem dan contact met ons op:

    Deel op social media

    • Kunst

    Erfgoedwet: Wat betekent het advies van de Commissie-Pechtold voor onder andere verzamelaars, kunsthandelaren en stichtingen?

    3 oktober 2019

    De Adviescommissie Bescherming Cultuurgoederen (in de wandelgangen: de Commissie-Pechtold) heeft 30 september 2019 haar advies gepresenteerd aan de Minister van Cultuur. Welke gevolgen heeft dit voor onder meer de kunsthandel, verzamelaars en stichtingen?

    lees verder
    • Kunst
    • Aansprakelijkheid

    Uitlenen van kunst: voor- en nadelen

    26 november 2015

    Bedrijfscollecties, maar ook particulieren en musea onderling lenen kunst uit. Hieraan zitten voor beide partijen voordelen, maar er zijn ook risico’s verbonden aan het uitlenen van kunstvoorwerpen.

    lees verder
    • Kunst

    Krimgoud: eindvonnis van Hof Amsterdam

    26 oktober 2021

    Het NOS Radio 1 journaal interviewde vanmorgen vroeg mr. Paul W.L. Russell, internationaal expert in kunst en recht. Onderwerp: de komende uitspraak van het Hof Amsterdam over het Krimgoud.

    lees verder
    • Retail
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Questions and challenges during COVID-19: Dutch employment law, tenancy law and contract law

    13 september 2021

    In this article, we will discuss several questions and challenges in the field of Dutch employment law, tenancy law and contract law during COVID-19.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Is een managementovereenkomst een arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst?

    26 augustus 2021

    Hebben de nieuwe regels van de Hoge Raad voor het beoordelen van arbeidsovereenkomsten ook gevolgen voor de managementovereenkomst? De rechtspraak is er nog niet uit. Dat blijkt uit uitspraken van het Hof Arnhem-Leeuwarden en de Rechtbank Midden-Nederland over de managementovereenkomst van de CFO van de Volksbank.

    lees verder
    • Franchise, distributie en agentuur
    • Contracten

    Pas op met vage bewoordingen in franchiseovereenkomsten

    24 juni 2021

    Het is belangrijk om in overeenkomsten duidelijke en ondubbelzinnige taal te gebruiken. Dat blijkt nog maar eens uit een recente uitspraak van de Hoge Raad. Door onduidelijkheden in de franchiseovereenkomsten hebben franchisenemers van Albert Heijn mogelijk miljoenen misgelopen.

    lees verder
    • Mode en luxury
    • Procederen, arbitrage en mediation

    De voordelen van arbitrage

    19 mei 2021

    Procederen hoeft niet altijd bij een rechter. Er zijn ook andere manieren om een juridisch conflict op te lossen. Een belangrijk en vaak aantrekkelijk alternatief is arbitrage. Zeker als u internationaal zaken doet. Wat zijn de voordelen van arbitrage?

    lees verder
    • Ambassades
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Russell Advocaten aanbevolen door The Legal 500 2021

    20 april 2021

    Russell Advocaten is voor het 17e jaar op rij opgenomen in The Legal 500. We zijn blij met deze erkenning voor de kwaliteit van onze juridische dienstverlening door experts en cliënten. Lees wat zij over ons schrijven:

    lees verder