Heeft u het Webinar “Do’s en don’ts bij de zieke werknemer” gemist? Bekijk hier de opname!

Goed bestuur: Is de rechtspersoon aansprakelijk of de bestuurders?

Publicatiedatum 28 oktober 2015
Een rechtspersoon kan in het maatschappelijk verkeer alleen handelen wanneer zij wordt vertegenwoordigd door natuurlijke personen. In de regel zijn dit het bestuur of bestuurder(s). Hoe kunt u weten wie vertegenwoordigingsbevoegd zijn en wat kunt u doen wanneer bestuurders onbevoegd een rechtspersoon vertegenwoordigen?

statutair directeur

Met vertegenwoordiging wordt bedoeld het toerekenen van rechtshandelingen aan de rechtspersoon (NV, BV, Vereniging, Stichting) die gevolgen hebben ten aanzien van de externe rechtsbetrekkingen. Hierbij valt te denken aan het sluiten van contracten, het plaatsen van orders en het verrichten van bancaire zaken. De hoofdregel in de wet is dat de rechtspersoon wordt vertegenwoordigd door het bestuur.

Vertegenwoordigingsbevoegdheid kan ook aan anderen dan bestuurders toekomen. Dit onderwerp zal in een volgende nieuwsflits worden behandeld.

Bestuur of bestuurder(s) bevoegd?

De statuten van de NV, BV, Vereniging of Stichting kunnen het bestuur de bevoegdheid tot vertegenwoordiging niet ontnemen. Wel kunnen de statuten de bevoegdheid tot vertegenwoordiging toekennen aan een of meer bepaalde bestuurders. Ook is het mogelijk dat de bestuurders slechts gezamenlijk met een of meerdere niet-bestuurders bevoegd zijn tot vertegenwoordiging. In de praktijk worden onder andere de volgende constructies (bijv. één-of-meer-handtekeningen-clausules) gebruikt:

  • Bestuurder A is bevoegd;
  • Bestuurder A en bestuurder B zijn ieder afzonderlijk bevoegd;
  • Bestuurder A is samen met bestuurder B gezamenlijk bevoegd;
  • Bestuurder A is samen met bestuurder B en bestuurder C gezamenlijk bevoegd;
  • Bestuurder A is samen met bestuurder B en/of bestuurder C gezamenlijk bevoegd.

Onbeperkt en onvoorwaardelijk

De vertegenwoordigingsbevoegdheid die aan het bestuur of bestuurder(s) toekomt is onbeperkt en onvoorwaardelijk, tenzij de wet anders bepaalt. Met onbeperkt is bedoeld dat de bevoegdheid tot vertegenwoordiging niet kan worden beperkt tot het verrichten van bepaalde rechtshandelingen of tot rechtshandelingen die een bepaald bedrag niet overschrijden. Met onvoorwaardelijk wordt tot uitdrukking gebracht dat de bevoegdheid niet afhankelijk kan worden gesteld van een daaraan voorafgaand geldig besluit.

Interne regeling en instructie

In de statuten van de rechtspersoon worden – ondanks dat de vertegenwoordigingsbevoegdheid onbeperkt en onvoorwaardelijk is – wel beperkingen of voorwaarden aan de vertegenwoordiging gesteld (zogenaamde interne regelingen). Voorbeelden daarvan zijn de beperking tot het aangaan van transacties met een waarde van maximaal EUR 50.000,- of de voorwaarde dat voor bepaalde handelingen de goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering wordt vereist.

Deze beperkingen en voorwaarden gelden slechts als een interne instructie voor het bestuur. Handelt een vertegenwoordigingsbevoegde bestuurder in strijd met een interne statutaire beperking of voorwaarde dan is de rechtspersoon in beginsel toch gebonden, maar kan de bestuurder (intern) aansprakelijk worden gehouden door de rechtspersoon voor de daardoor geleden schade.

Wettelijke beperkingen

Uitzonderingen op de onbeperkte en onvoorwaardelijke vertegenwoordigingsbevoegd zijn slechts mogelijk voor zover deze uit de wet voortvloeien. De belangrijkste uitzonderingen zijn:

  • De reeds genoemde (één-of-meer-handtekeningen-clausule) beperkingen.
  • Het bestuur van de NV mag zonder goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering de bij oprichting voorgeschreven waarborgen voor het ingebrachte kapitaal (EUR 45.000,-) niet ontnemen (art. 2:94c BW).
  • Een NV kan slechts eigen aandelen verkrijgen (opkopen) als het bestuur daartoe door de aandeelhoudersvergadering is gemachtigd (art. 2:98 BW).

Inschrijven in het handelsregister

Alleen de rechtspersoon kan een beroep doen op een wettelijk toegelaten beperking. Daarvoor is het wel vereist dat de beperking in het handelsregister van de Kamer van Koophandel is ingeschreven. In een zodanig geval kan de wederpartij een uittreksel opvragen waaruit kan worden geconcludeerd of degene waarmee hij zaken wenst te doen vertegenwoordigingsbevoegd is.

Actie

  • Bent u bestuurder van een rechtspersoon? Stel vast of u vertegenwoordigingsbevoegd bent en of er interne statutaire voorschriften gelden.
  • Bent u voornemens om te contracteren met een rechtspersoon? Controleer dan, voordat u zaken doet, in het handelsregister wie tot welke handelingen bevoegd is.
  • Koopt een vertegenwoordigingsonbevoegde bestuurder een partij goederen? Laat u adviseren of de rechtspersoon gebonden is aan de transactie.

Meer informatie

Russell Advocaten adviseert u graag bij het inrichten van de rechtspersoon, het opstellen van statuten, de inschrijving in het handelsregister, de beoordeling of u gebonden bent aan een overeenkomst en de aansprakelijkheidsstelling voor de bestuurder die in strijd handelt met een interne instructie. U kunt contact opnemen met:
mr. drs. Reinier W.L. Russell (reinier.russell@russell.nl).

    Deel op social media

    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De raadgevende stem van bestuurders en commissarissen

    28 juni 2021

    Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Vanaf 1 juli 2021 geldt dit ook voor de bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. Wat zijn de gevolgen wanneer er besluiten worden genomen zonder dat zij advies hebben kunnen geven?

    lees verder
    • Franchise, distributie en agentuur
    • Contracten

    Pas op met vage bewoordingen in franchiseovereenkomsten

    24 juni 2021

    Het is belangrijk om in overeenkomsten duidelijke en ondubbelzinnige taal te gebruiken. Dat blijkt nog maar eens uit een recente uitspraak van de Hoge Raad. Door onduidelijkheden in de franchiseovereenkomsten hebben franchisenemers van Albert Heijn mogelijk miljoenen misgelopen.

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Ondernemingsrecht

    Wet bestuur en toezicht rechtspersonen: wat verandert er?

    23 juni 2021

    Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Dit heeft gevolgen voor alle verenigingen en stichtingen, maar vooral voor non-profitorganisaties. Bent u als bestuurder van een sportvereniging nu eerder aansprakelijk? Moet u aan extra eisen voldoen als u in de raad van toezicht van een school zit?

    lees verder
    • Mode en luxury
    • Procederen, arbitrage en mediation

    De voordelen van arbitrage

    19 mei 2021

    Procederen hoeft niet altijd bij een rechter. Er zijn ook andere manieren om een juridisch conflict op te lossen. Een belangrijk en vaak aantrekkelijk alternatief is arbitrage. Zeker als u internationaal zaken doet. Wat zijn de voordelen van arbitrage?

    lees verder
    • Expats
    • Arbeidsrecht en ontslag

    The Netherlands: Gateway to Europe

    3 mei 2021

    The Netherlands likes to present itself as “the gateway to Europe.” And not without reason: excellent travel connections (Schiphol Amsterdam Airport and Rotterdam Seaport) and a highly educated population speaking several languages.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Moet u uw statuten wijzigen vanwege de nieuwe Wet bestuur en toezicht rechtspersonen?

    15 april 2021

    Op 1 juli 2021 treedt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (Wbtr) in werking. Wat betekent dit voor de statuten van uw vereniging, stichting of coöperatie?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    250 dagen bedenktijd voor beursvennootschappen

    30 maart 2021

    Besturen van beursgenoteerde vennootschappen krijgen een nieuw middel om de vennootschap te beschermen tegen ongewenst aandeelhoudersactivisme of een dreigende (vijandelijke) overname. Zij krijgen de mogelijkheid tot het inroepen van een bedenktijd van maximaal 250 dagen. Wat houdt deze bedenktijd precies in?

    lees verder
    • Kunst
    • Ondernemingsrecht

    Mr. Paul W.L. Russell in rechtencircuit.nl: “Zoek datgene wat bij je past”

    25 februari 2021

    Mr. Paul W.L. Russell heeft een interview gegeven aan rechtencircuit.nl over zijn ervaringen als advocaat. Waar moet een procesadvocaat op letten? Hoe zorg je als jurist dat je werk interessant en relevant blijft?

    lees verder