Reinier Russell

managing partner

Reinier adviseert nationale en internationale bedrijven

reinier.russell@russell.nl
+31 20 301 55 55

Goed bestuur: De verplichte instelling van een raad van commissarissen

Publicatiedatum 23 juni 2016

Voor veel grote vennootschappen – de structuurvennootschappen – is de instelling van een raad van commissarissen verplicht. Kan de rechter een vennootschap verplichten een raad van commissarissen in te stellen, zodat de algemene vergadering van aandeelhouders een deel van haar bevoegdheden kwijtraakt?

corporate governance

Structuurvennootschap

Grote BV’s en NV’s – structuurvennootschappen – zijn verplicht om een raad van commissarissen (hierna: RvC) in te stellen. Het structuurregime is van toepassing indien de vennootschap, kort gezegd:

  • een kapitaalomvang heeft van EUR 16 miljoen of meer;
  • een ondernemingsraad (hierna: OR) heeft ingesteld, en:
  • er tenminste 100 of meer personen werkzaam zijn.

Op het moment dat de vennootschap aan deze vereisten voldoet, dient zij dit te melden in het Handelsregister. Indien de vennootschap drie jaar onafgebroken bij het Handelsregister als zodanig is ingeschreven dan is de vennootschap automatisch een structuurvennootschap.

Vordering tot instelling van een RvC

De vennootschap dient zelfstandig maatregelen te nemen tot toepassing van het structuurregime. Zo dient zij de statuten te wijzigen en dient de algemene vergadering van aandeelhouders een RvC te installeren. De RvC heeft onder andere de bevoegdheid om de bestuurders van de onderneming te benoemen en heeft een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Een derde van het aantal commissarissen wordt op aanbeveling van de OR benoemd. Dit zijn de zogenoemde werknemerscommissarissen. De RvC kan bezwaar maken tegen de aanbeveling van kandidaten. Als de vennootschap niet vrijwillig overgaat tot invoering van het structuurregime en de instelling van een RvC, kan de rechter haar daartoe dan veroordelen?

De voorzieningenrechter van de Rechtbank Noord-Nederland heeft zich over deze vraag onlangs uitgesproken. In kort geding vorderden enkele ondernemingsraden veroordeling van de holdingvennootschap tot instelling van een RvC. Daartoe stelden de ondernemingsraden onder andere dat de vennootschap een structuurvennootschap zou zijn.

De rechtbank stelt voorop dat de algemene vergadering exclusief bevoegd is tot instelling van de RvC. Toch achtte de rechtbank zich bevoegd de vennootschap te veroordelen een RvC in te stellen. De vennootschap dient er volgens de rechtbank dan intern voor zorg te dragen dat aan deze veroordeling gevolg wordt gegeven.

Actie

  • Controleer of uw vennootschap voldoet of spoedig zal gaan voldoen aan de criteria van een structuurvennootschap. Zo ja, dan is de vennootschap verplicht om daarvan opgave te doen aan het Handelsregister;
  • Breng uw statuten in overeenstemming met het structuurregime en stel een raad van commissarissen in wanneer uw vennootschap drie jaren als zodanig is ingeschreven in het Handelsregister. Doet u dit niet dan kan de rechter de vennootschap hiertoe veroordelen.

Meer informatie

Heeft u vragen over de instelling van een raad van commissarissen? Of andere vragen over ondernemingsrecht? Dan kunt u contact met ons opnemen:

    Bovenstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.

    Gerelateerde publicaties

    Wtmo: nieuwe transparantieregels voor giften aan non-profits

    De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) legde enkele nieuwe verplichtingen op aan goede doelen. Het wetsvoorstel is echter op 24 maart 2026 door de Eerste Kamer verworpen.

    Lees meer

    Wwft: problemen met bankrekeningen voor stichtingen en verenigingen

    Banken kunnen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplicht zijn een klant te weigeren of de relatie met de klant te beëindigen. Ook goede doelen kan dit overkomen. Wanneer mag een bank de relatie beëindigen? En moet een klant meewerken aan het onderzoek van een bank?

    Lees meer

    Ontslag statutair bestuurder zonder goede reden: werkgever moet € 222.000 betalen

    De statutair bestuurder heeft minder ontslagbescherming, maar er moet wel een redelijke grond voor het ontslag aanwezig zijn. Anders moet de werkgever een billijke vergoeding betalen. Die kan hoog zijn, zo blijkt uit een recente uitspraak. Waarom moest de werkgever deze vergoeding betalen?

    Lees meer

    Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen

    De Tweede Kamer heeft op 16 december 2025 de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om algemene vergaderingen volledig digitaal te houden. Wat betekent dit voor bestuurders en aandeelhouders van bv’s, nv’s en andere rechtspersonen?

    Lees meer

    Aansprakelijkheid bestuurders

    Wanneer is sprake van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder? Wat kan een bestuurder doen om deze te voorkomen?

    Lees meer

    5 tips voor bestuurders van non-profitorganisaties

    Het besturen van een non-profitorganisatie vraagt niet alleen om idealisme en inzet, maar ook om verstandig omgaan met de juridische mogelijkheden en risico’s. Dat maakt het goede doel toekomstbestendig. Wat zijn belangrijke onderwerpen die goed geregeld moeten worden?

    Lees meer