Nieuws, Blog en Publicaties

De advocaten van Russell Advocaten schrijven geregeld over actuele juridische ontwikkelingen. Hieronder vindt u een overzicht van onze blogs, nieuwsbrieven, boeken en artikelen.

Lees meer

Uw advocaat

mr. Paul W.L. Russell
mr. Paul W.L. Russell
senior partner

Paul Russell is advocaat voor internationale en nationale bedrijven, kunsthandelaren, musea en vermogende particulieren. Hij is gespecialiseerd in corporate governance, contracten en corporate litigation. Hij werkt sinds 1976 als advocaat bij Russell.
 

@: paul.russell@russell.nl
t: +31 20 301 55 55


Exportvergunningen voor kunst opgeschort

Publicatiedatum: 31 december 2019

Kabinet past beleid aan wegens advies van commissie-Pechtold over cultureel erfgoed  English version

De commissie-Pechtold heeft een aantal voorstellen gedaan om enerzijds cultuurbezit van nationaal belang in Nederland te houden en anderzijds de particuliere eigenaren daarvan te compenseren. Inmiddels heeft de Minister van Cultuur, Onderwijs en Wetenschap haar reactie gegeven op deze voorstellen. Waar moeten kunsthandelaren, veilinghuizen en eigenaren van kunstwerken rekening mee houden?
 

Aanwijsbeleid

Het belangrijkste instrument om cultureel erfgoed in particulier bezit in Nederland te houden is aanwijzing als onmisbaar en onvervangbaar cultureel erfgoed. In de praktijk betekent dit plaatsing op een lijst van voorwerpen die niet buiten Nederland mogen worden gebracht. Deze lijst is vrij statisch.

Op dit moment worden nieuwe kunstwerken alleen aangewezen als zij buiten Nederland dreigen te worden gebracht. Dit terughoudende aanwijsbeleid is per direct gestaakt. Dit zal ongetwijfeld nadelig zijn voor de Nederlandse kunsthandel. De aanwijscriteria in de Erfgoedwet zijn namelijk zeer ruim geformuleerd.

Een nieuwe adviescommissie moet gaan zorgen voor meer helderheid, maar het zal nog wel enige tijd duren voordat de nieuwe aanwijscriteria zijn opgesteld en kunnen worden toegepast. Tot die tijd zal er vooral extra onzekerheid zijn voor de Nederlandse kunstmarkt en voor eigenaren van cultuurgoederen. De laatsten zullen waarschijnlijk wachten met verkopen totdat er meer duidelijkheid is over de nieuwe invulling van de aanwijscriteria.
 

Exportvergunning

Tot de vaste adviescommissie er is, zullen ad-hoc commissies de aanvragen voor de export van kunstwerken gaan beoordelen. In de praktijk zal dit betekenen dat exportprocedures van met name kunst in het duurdere segment nog langer zullen gaan duren. Dit is zeer nadelig voor de Nederlandse kunsthandelaren. Zij kunnen hierdoor moeilijker een internationale markt bedienen. Particuliere kunstbezitters zullen immers om het risico van aanwijzing te vermijden de kunstwerken die zij willen verkopen naar het buitenland brengen en daar door een handelaar laten verkopen. Of zij zullen wachten met verkopen totdat er meer duidelijkheid is over de nieuwe invulling van de aanwijscriteria.
 

Nationaal Aankoopfonds

Het Nationaal Aankoopfonds wordt niet extra gevuld, boven de voor 2020 geplande 50 miljoen euro. Dit betekent dit in de praktijk dat het niet mogelijk zal zijn om de echte topstukken voor Nederland te behouden. Gezien de prijzen op de internationale kunstmarkt en de verplichting om de cultuurgoederen voor de daar geldende prijs te kopen is deze “krijgskas” te klein. Daar verandert ook het voorstel om in te zetten op gedeeld eigendom van kunstwerken niet veel aan. Het enige waar dit beleid dus toe leidt is nodeloze vertraging bij de uitvoer en overbodige juridische procedures.
 

Compensatie voor eigenaren?

Over de compensatie en ondersteuning van eigenaren van aangewezen cultuurgoederen doet de minister nog geen concrete toezeggingen. Het blijft nog bij “in gesprek gaan”,  “verkennen” en een verwijzing naar reeds bestaande gunstige regelingen voor kunsteigenaren.
 

Conclusie

De overheid wil haar greep op de kunstmarkt en het particulier kunstbezit versterken, terwijl nog onduidelijk is of en hoe particulieren hiervoor gecompenseerd zullen worden. Het zou beter zijn geweest als er eerst duidelijkheid was geschapen over de aanwijscriteria en de compensatieregeling, voordat de Staat zo verregaand in kan gaan grijpen in de eigendomsrechten van de kunstbezitters.
 

Meer informatie

Wilt u meer weten over het nieuwe aanwijsbeleid voor cultureel erfgoed? Volg dan onze blogs over de Erfgoedwet. Of heeft u behoefte aan juridische ondersteuning in een kunstkwestie? Neem dan contact met ons op via het formulier hieronder of rechtstreeks met mr. Paul W.L. Russell (paul.russell@russell.nl of 020-301 55 55):

Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.
 

Velden met een * zijn verplicht

Blijf op de hoogte

Wilt u graag op de hoogte blijven van de actuele juridische ontwikkelingen?

Meldt u aan voor de nieuwsbrief

Of volg ons op LinkedIn

Bel mij

Vul hier uw naam en telefoonnummer in en wij bellen u zo spoedig mogelijk.
Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.