Heeft u het Webinar “Do’s en don’ts bij de zieke werknemer” gemist? Bekijk hier de opname!

Consignatie: zo voorkomt u problemen

Publicatiedatum 21 november 2019
Als u een kunstwerk in consignatie neemt en dit wordt verkocht dan heeft de eigenaar recht op de opbrengst daarvan. Belangrijk is dat u de gemaakte afspraken ook op papier heeft staan in de vorm van een consignatieovereenkomst. Hierin zijn de rechten en plichten van beiden vastgelegd.

kunsthandel

Voor de verkoper die niet zo vertrouwd is met de kunsthandel is het een mooie oplossing: consignatie. Hij geeft het schilderij aan een kunsthandelaar, die dit voor hem probeert te verkopen. Zo profiteert hij van het netwerk en de publieke zichtbaarheid die u wel heeft en hij niet. En u krijgt een percentage van de opbrengst, zonder dat u enig risico op verlies loopt. Een win-winsituatie dus. Wat kan er mis gaan?

Consignatieperikelen

Vrij veel, zo blijkt uit een recente zaak die speelde bij het Hof Amsterdam. Een verzamelaarster had in 2010 een aantal schilderijen, waaronder een tweetal van Jan Sluijters en Dirk Smorenberg, in consignatie gegeven aan een kunsthandel. Toen ze in 2018 de schilderijen terugvroeg, bleken de Sluijters en de Smorenberg al in 2012 en 2014 te zijn verkocht. Van de verkoopsom van € 35.000,- was echter niets afgedragen.

Uitvluchten

Om toch haar geld te krijgen legde de verkoopster beslag onder de kunsthandel en spande een procedure aan. De kunsthandel probeerde op allerlei manieren onder betaling uit te komen.

Op het moment dat beslag werd gelegd bestond de kunsthandel, een vennootschap onder firma (v.o.f.), niet meer vanwege het overlijden van een van de beide vennoten. De vordering was dus nietig.

Ook stelde de overblijvende vennoot dat hij zich nooit met de gang van zaken had bemoeid en dat de kunsthandel een eenmanszaak was. De zaken waren alleen door de kunsthandel en niet door de v.o.f. gedaan.

Verder stelde hij dat de vennoten maar tot een bedrag van € 5.000,- bevoegd waren. Daarom kon de vennootschap niet worden aangesproken voor de verplichting van € 30.000,- die de overleden vennoot bij het in consignatie nemen van de Sluijters was aangegaan.

Geen uitvluchten

Het hof maakte met al deze verweren korte metten. De boedel van de v.o.f. was nog niet vereffend, dus kon de v.o.f. nog steeds worden aangesproken.

Het bestaan van de kunsthandel als eenmanszaak was niet aannemelijk. Op alle correspondentie van de kunsthandel werd verwezen naar de v.o.f.

Wat betreft de beschikkingsbevoegdheid van de vennoten vond het hof dat als men accepteerde dat iemand een schilderij voor € 30.000,- kon verkopen, men ook moest accepteren dat hij bevoegd was een overeenkomst te sluiten, die hem verplichtte dit bedrag af te dragen.

Kortom: de v.o.f. moest de inkomsten uit de verkoop van de in consignatie ontvangen schilderijen afdragen.

Geen afspraken over vergoeding

Maar hoe veel moest de kunsthandel betalen? De verkoopster slaagde er niet om duidelijk te maken welke afspraken waren gemaakt over de vergoeding die de kunsthandel zou krijgen bij verkoop van de schilderijen. De rechter keek daarom naar het percentage dat de kunsthandel had gekregen van de opbrengst van andere schilderijen van de verkoopster. De kunsthandel mocht op grond hiervan 20% houden. De rest van de opbrengst (€ 28.000,-) moest als voorschot worden afgedragen. In de bodemprocedure kan de definitieve omvang van de vordering van de verkoopster worden vastgesteld.

Consignatieovereenkomst

Drie juridische procedures (kort geding, spoedappel en bodemprocedure) betekent veel gedoe. Dit had voorkomen kunnen worden als bij het in consignatie nemen de afspraken goed op papier waren gezet.

Belangrijke onderdelen van een consignatieovereenkomst zijn:

  1. Bevoegdheid van de “eigenaar” om het werk in consignatie te geven;
  2. Minimale prijs waarvoor het kunstwerk verkocht mag worden;
  3. Hoogte van de vergoeding voor de consignatienemer;
  4. Verplichting tot overleg voorafgaand aan verkoop;
  5. Looptijd van de consignatie;
  6. Regeling aansprakelijkheid voor verzekering, risico en eventuele kosten van restauratie;
  7. Keuze voor toepasselijk recht en bevoegde rechter.

Hiermee kunt u zo nodig aantonen dat een consignatiegever zich niet aan de gemaakte afspraken heeft gehouden.

Meer informatie

Wilt u een voorwerp in consignatie nemen? Wij stellen graag een consignatieovereenkomst voor u op waarmee u langdurige discussies kunt voorkomen. Of heeft u andere vragen over kunst en recht? Neem contact met ons op:

    Deel op social media

    • Kunst

    Kunst en recht: Het belang van een consignatieovereenkomst

    2 maart 2017

    Waarom is het zo van belang dat u een goede consignatieovereenkomst sluit? In welke gevallen biedt deze overeenkomst uitkomst?

    lees verder
    • Kunst
    • Contracten

    Wanneer wordt een verzamelaar kunsthandelaar?

    24 juni 2019

    Een kunstverzamelaar zal soms kunstwerken verkopen om nieuwe objecten aan te kunnen schaffen. Als dat heel vaak gebeurt kan hij worden aangemerkt als kunsthandelaar in plaats van als consument. Wanneer is dat het geval? En wat zijn de gevolgen daarvan?

    lees verder
    • Franchise, distributie en agentuur
    • Contracten

    Pas op met vage bewoordingen in franchiseovereenkomsten

    24 juni 2021

    Het is belangrijk om in overeenkomsten duidelijke en ondubbelzinnige taal te gebruiken. Dat blijkt nog maar eens uit een recente uitspraak van de Hoge Raad. Door onduidelijkheden in de franchiseovereenkomsten hebben franchisenemers van Albert Heijn mogelijk miljoenen misgelopen.

    lees verder
    • Mode en luxury
    • Procederen, arbitrage en mediation

    De voordelen van arbitrage

    19 mei 2021

    Procederen hoeft niet altijd bij een rechter. Er zijn ook andere manieren om een juridisch conflict op te lossen. Een belangrijk en vaak aantrekkelijk alternatief is arbitrage. Zeker als u internationaal zaken doet. Wat zijn de voordelen van arbitrage?

    lees verder
    • Ambassades
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Russell Advocaten aanbevolen door The Legal 500 2021

    20 april 2021

    Russell Advocaten is voor het 17e jaar op rij opgenomen in The Legal 500. We zijn blij met deze erkenning voor de kwaliteit van onze juridische dienstverlening door experts en cliënten. Lees wat zij over ons schrijven:

    lees verder
    • Kunst

    Nieuwe regels restitutiebeleid gelden ook voor oude zaken

    30 maart 2021

    Het Nederlandse restitutiebeleid keert terug naar de oorspronkelijke uitgangspunten en wordt terecht weer ruimhartiger. Ook kunnen oude zaken opnieuw worden voorgelegd. Wat verandert er in het beleid?

    lees verder
    • Kunst

    Voorstellen commissie-Buma onvoldoende voor bescherming Nederlands cultureel erfgoed

    3 maart 2021

    De veiling in New York van een tekening van Rubens door prinses Christina zorgde voor grote verontwaardiging en een discussie over het erfgoedbeleid in Nederland. Die resulteerde in twee adviescommissies, de commissie-Pechtold en de commissie-Buma. De laatste heeft een tussenadvies uitgebracht dat, als het wordt overgenomen, ingrijpende gevolgen kan hebben voor verzamelaars en kunsthandelaren in Nederland.

    lees verder
    • Franchise, distributie en agentuur
    • Contracten

    Distribution & Agency in the Netherlands

    25 februari 2021

    Russell Advocaten heeft in de Lexology Guide Distribution & Agency het hoofdstuk over Nederland geschreven. Lexology is de grootste bron voor internationaal juridisch nieuws, analyses en inzichten voor advocatenkantoren en bedrijfsjuristen.

    lees verder