Personeel: Wet flexibel werken: buiten kantoor en buiten kantoortijden

Werknemers hebben het recht om buiten kantoor en buiten de vaste kantooruren te werken dankzij de ‘Wet flexibel werken’. Wanneer mag een werkgever verzoeken om dergelijke wijzigingen weigeren? Is het mogelijk om van de wettelijke regels af te wijken?

De nieuwe ‘Wet flexibel werken’ (voluit: ‘Wet aanpassing arbeidsduur ten einde flexibel werken te bevorderen’) is een vergaande wijziging van de reeds bestaande wet ‘Wet aanpassing arbeidsduur’ (WAA). Werknemers krijgen hierdoor ook het recht op wijziging van de arbeidsplaats (locatie) en het recht op wijziging van werktijden. Zij hadden al de mogelijkheid om de arbeidsduur te vermeerderen of verminderen. De nieuwe wet geldt alleen voor werkgevers met meer dan 10 werknemers. Verwacht wordt dat de wet 1 juli 2015 zal ingaan.

Veranderingen ten opzichte van de oude situatie

Onder de huidige WAA geldt de regeling dat werknemers na één dienstjaar gewerkt te hebben, een verzoek tot aanpassing van de arbeidsduur konden indienen. Met de nieuwe wet wordt het mogelijk om al na 26 weken een verzoek tot aanpassing in te dienen voor (1) de arbeidsduur, (2) de werktijd en (3) de arbeidsplaats.

Een verzoek tot aanpassing moet twee maanden voor het beoogde tijdstip van ingang worden ingediend. Dit was een termijn van vier maanden. Zowel het toekennen van een verzoek als de afwijzing van een verzoek moet altijd schriftelijk gedaan worden.

Afwijzing werkgever

De werkgever kan een verzoek tot aanpassing van de arbeidsduur óf werktijd alleen onder bepaalde omstandigheden weigeren. Dit is enkel mogelijk indien er sprake is van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.

Bij vermindering van de arbeidsduur is sprake van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen indien dit leidt tot ernstige problemen:

1. voor de bedrijfsvoering bij de herbezetting van de vrijgekomen uren;
2. op het gebied van veiligheid, of
3. van roostertechnische aard.

Bij vermeerdering van de arbeidsduur is in ieder geval sprake van een zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen indien dit leidt tot ernstige problemen:

1. van financiële of organisatorische aard;
2. wegens het niet voorhanden zijn van voldoende werk, of
3. omdat de vastgestelde formatieruimte of personeelsbegroting daartoe ontoereikend is.

Bij aanpassing van de werktijd is in ieder geval sprake van een zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen indien dit leidt tot ernstige problemen:

1. op het gebied van veiligheid;
2. van roostertechnische aard; of
3. van financiële of organisatorische aard.

Bij een verzoek om aanpassing van de arbeidsplaats gelden minder strenge regels. Een werkgever hoeft zo’n verzoek enkel te overwegen. Voor een afwijzing hoeft dus geen sprake te zijn van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen.

Indien een werkgever een verzoek van een werknemer afwijst, dient hij de afwijzing te voorzien van een motivatie. Pas een jaar nadat de werkgever een verzoek om aanpassing van de arbeidsduur, arbeidsplaats of werktijd heeft ingewilligd of afgewezen, kan de werknemer een nieuw verzoek indienen.

Afwijking mogelijk?

Het is mogelijk om van deze nieuwe wet af te wijken bij cao of bij schriftelijke overeenkomst met de ondernemingsraad of, bij het ontbreken daarvan, met de personeelsvertegenwoordiging.

Actie

Inventariseer de mogelijke (ook juridische) problemen en mogelijkheden die in uw bedrijf of organisatie kunnen ontstaan door wijziging van de werktijden en de werkplek. Zo bent u voorbereid wanneer een werknemer een aanpassingsverzoek indient.

Meer informatie

Wilt u meer weten over de Wet flexibel werken? Of heeft u andere vragen over wijziging van arbeidstijden, arbeidsplek of andere aanpassingen van arbeidsvoorwaarden en arbeidsovereenkomsten? Dan kunt u contact opnemen met:
mr. Jan Dop (jan.dop@russell.nl).