Onderneming: Het wat, waarom, wie en hoe van de enquêteprocedure

Publicatiedatum 6 september 2016
Wat houdt een enquêteprocedure precies in? Waarom zou je zo’n procedure starten? Wie kan een verzoek hiertoe indienen en hoe verloopt de procedure?

expert - social media

Binnen een onderneming ontstaan geregeld geschillen. Conflicten tussen aandeelhouders en het bestuur of tussen aandeelhouders onderling kunnen voor vervelende situaties zorgen, die de vennootschap in gevaar kunnen brengen. In Nederland is voor dergelijke situaties een bijzondere procedure in het leven geroepen, namelijk de enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer. Wat houdt dit precies in? Waarom zou je zo’n procedure starten? Wie kan een verzoek hiertoe indienen en hoe verloopt de procedure?

Wat is een enquêteprocedure?

De Ondernemingskamer – een in het ondernemingsrecht gespecialiseerde afdeling van het Gerechtshof in Amsterdam – kan op verzoek een enquête instellen. Bij een enquête wordt onderzoek gedaan naar het gevoerde beleid, het bestuur en de dagelijkse gang van zaken binnen de onderneming.

Waarom een enquêteprocedure?

Er zijn verschillende motieven denkbaar voor het starten van een enquêteprocedure, zoals:

  • meer openheid van zaken krijgen binnen de organisatie;
  • uitzoeken wie verantwoordelijk is voor bepaalde misstanden of bepaald wanbeleid;
  • oplossen van conflicten en herstellen van gezonde verhoudingen binnen de onderneming.

Wie kan een enquêteprocedure verzoeken?

Een enquêteprocedure start met het indienen van een verzoekschrift. Hiertoe zijn bevoegd:

  • de aandeelhouders of certificaathouders van de vennootschap die alleen of gezamenlijk ten minste 10% van het geplaatste aandelenkapitaal of een waarde van minstens € 225.000,- vertegenwoordigen;
  • diegenen aan wie daartoe bij statuten of bij overeenkomst de bevoegdheid toe is verleend;
  • de vennootschap;
  • onder bepaalde voorwaarden de verenigingen van werknemers; en
  • de advocaat-generaal bij het Gerechtshof te Amsterdam, om redenen van openbaar belang.

Hoe verloopt de enquêteprocedure?

Allereerst zullen belanghebbenden in de gelegenheid gesteld worden zich te verweren tegen het enquêteverzoek en wordt er een mondelinge behandeling gehouden waarin partijen hun standpunten aan de rechter kunnen toelichten. Vervolgens zal de Ondernemingskamer beslissen op het enquêteverzoek. Indien zij constateert dat er gegronde redenen bestaan om te twijfelen aan het gevoerde beleid binnen de onderneming, kan zij het verzoek toewijzen. Er worden deskundigen benoemd die het onderzoek gaan uitvoeren en er wordt vastgesteld wat het onderzoek mag gaan kosten. De onderzoekers brengen van hun onderzoek verslag uit aan de Ondernemingskamer.

Wanneer uit het verslag blijkt dat er inderdaad sprake is geweest van wanbeleid, kan de Ondernemingskamer op verzoek één of meerdere voorzieningen treffen. De voorzieningen kunnen bestaan uit de schorsing of vernietiging van besluiten, afwijking van bepalingen uit de statuten, schorsing of ontslag van bestuurders of commissarissen, tijdelijke overdracht van aandelen of in ernstige gevallen zelfs de ontbinding van de vennootschap.

De enquêteprocedure dient vaak als opstapje voor een aansprakelijkheidsprocedure tegen bestuurders en commissarissen. Wanneer de Ondernemingskamer vaststelt dat er sprake is van wanbeleid, kan dat in een aansprakelijkheidsprocedure namelijk steun bieden.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het enquêterecht? Of heeft u andere vragen met betrekking tot het ondernemingsrecht? Neem dan contact met ons op:

    Deel op social media

    • Ondernemingsraad
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Ondernemingsraad: Coronamaatregelen en verplichte vaccinaties

    11 oktober 2021

    Welke rechten heeft de OR ten aanzien van de coronamaatregelen binnen de onderneming? En welke rol speelt de OR als het gaat om de (on)mogelijkheid van verplichte vaccinatie tegen het coronavirus?

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Is een managementovereenkomst een arbeidsovereenkomst of een opdrachtovereenkomst?

    26 augustus 2021

    Hebben de nieuwe regels van de Hoge Raad voor het beoordelen van arbeidsovereenkomsten ook gevolgen voor de managementovereenkomst? De rechtspraak is er nog niet uit. Dat blijkt uit uitspraken van het Hof Arnhem-Leeuwarden en de Rechtbank Midden-Nederland over de managementovereenkomst van de CFO van de Volksbank.

    lees verder
    • Ondernemingsrecht

    Goed bestuur: De raadgevende stem van bestuurders en commissarissen

    28 juni 2021

    Bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de algemene vergadering van aandeelhouders. Vanaf 1 juli 2021 geldt dit ook voor de bestuurders en commissarissen van verenigingen, stichtingen en coöperaties. Wat zijn de gevolgen wanneer er besluiten worden genomen zonder dat zij advies hebben kunnen geven?

    lees verder
    • Ondernemingsraad
    • Ondernemingsrecht

    Wet bestuur en toezicht rechtspersonen: wat verandert er?

    23 juni 2021

    Op 10 november 2020 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen aangenomen. Dit heeft gevolgen voor alle verenigingen en stichtingen, maar vooral voor non-profitorganisaties. Bent u als bestuurder van een sportvereniging nu eerder aansprakelijk? Moet u aan extra eisen voldoen als u in de raad van toezicht van een school zit?

    lees verder
    • Mode en luxury
    • Procederen, arbitrage en mediation

    De voordelen van arbitrage

    19 mei 2021

    Procederen hoeft niet altijd bij een rechter. Er zijn ook andere manieren om een juridisch conflict op te lossen. Een belangrijk en vaak aantrekkelijk alternatief is arbitrage. Zeker als u internationaal zaken doet. Wat zijn de voordelen van arbitrage?

    lees verder
    • Expats
    • Arbeidsrecht en ontslag

    The Netherlands: Gateway to Europe

    3 mei 2021

    The Netherlands likes to present itself as “the gateway to Europe.” And not without reason: excellent travel connections (Schiphol Amsterdam Airport and Rotterdam Seaport) and a highly educated population speaking several languages.

    lees verder
    • Ambassades
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Russell Advocaten aanbevolen door The Legal 500 2021

    20 april 2021

    Russell Advocaten is voor het 17e jaar op rij opgenomen in The Legal 500. We zijn blij met deze erkenning voor de kwaliteit van onze juridische dienstverlening door experts en cliënten. Lees wat zij over ons schrijven:

    lees verder