Reinier adviseert nationale en internationale bedrijven
reinier.russell@russell.nl +31 20 301 55 55Wat houdt een enquêteprocedure precies in? Waarom zou je zo’n procedure starten? Wie kan een verzoek hiertoe indienen en hoe verloopt de procedure?
Binnen een onderneming ontstaan geregeld geschillen. Conflicten tussen aandeelhouders en het bestuur of tussen aandeelhouders onderling kunnen voor vervelende situaties zorgen, die de vennootschap in gevaar kunnen brengen. In Nederland is voor dergelijke situaties een bijzondere procedure in het leven geroepen, namelijk de enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer. Wat houdt dit precies in? Waarom zou je zo’n procedure starten? Wie kan een verzoek hiertoe indienen en hoe verloopt de procedure?
De Ondernemingskamer – een in het ondernemingsrecht gespecialiseerde afdeling van het Gerechtshof in Amsterdam – kan op verzoek een enquête instellen. Bij een enquête wordt onderzoek gedaan naar het gevoerde beleid, het bestuur en de dagelijkse gang van zaken binnen de onderneming.
Er zijn verschillende motieven denkbaar voor het starten van een enquêteprocedure, zoals:
Een enquêteprocedure start met het indienen van een verzoekschrift. Hiertoe zijn bevoegd:
Allereerst zullen belanghebbenden in de gelegenheid gesteld worden zich te verweren tegen het enquêteverzoek en wordt er een mondelinge behandeling gehouden waarin partijen hun standpunten aan de rechter kunnen toelichten. Vervolgens zal de Ondernemingskamer beslissen op het enquêteverzoek. Indien zij constateert dat er gegronde redenen bestaan om te twijfelen aan het gevoerde beleid binnen de onderneming, kan zij het verzoek toewijzen. Er worden deskundigen benoemd die het onderzoek gaan uitvoeren en er wordt vastgesteld wat het onderzoek mag gaan kosten. De onderzoekers brengen van hun onderzoek verslag uit aan de Ondernemingskamer.
Wanneer uit het verslag blijkt dat er inderdaad sprake is geweest van wanbeleid, kan de Ondernemingskamer op verzoek één of meerdere voorzieningen treffen. De voorzieningen kunnen bestaan uit de schorsing of vernietiging van besluiten, afwijking van bepalingen uit de statuten, schorsing of ontslag van bestuurders of commissarissen, tijdelijke overdracht van aandelen of in ernstige gevallen zelfs de ontbinding van de vennootschap.
De enquêteprocedure dient vaak als opstapje voor een aansprakelijkheidsprocedure tegen bestuurders en commissarissen. Wanneer de Ondernemingskamer vaststelt dat er sprake is van wanbeleid, kan dat in een aansprakelijkheidsprocedure namelijk steun bieden.
Wilt u meer weten over het enquêterecht? Of heeft u andere vragen met betrekking tot het ondernemingsrecht? Neem dan contact met ons op:
Lawyers of the litigation team of Russell Advocaten have written the chapter on the Netherlands in the 2026 edition of the volume on Litigation & Dispute Resolution in the Global Legal Insights series. Do you want to know more about the benefits of litigating in the Netherlands? And the options the Dutch court system offers for settling international disputes?
De Europese Commissie streeft ernaar dat in 2027 een nieuwe Europese rechtspersoon beschikbaar komt: de EU Inc. Hoe werkt deze EU Inc.? Voor welke bedrijven is deze rechtsvorm geschikt?
Wanneer mag een bestuurder nog meebeslissen als hij een eigen tegenstrijdig belang heeft bij een besluit? En wie mag daarover oordelen?
De Holocaust Expropriated Art Recovery Act (HEAR Act) uit 2016 is recent ingrijpend gewijzigd. Dat kan grote gevolgen hebben voor iedereen die kunst van voor 1946 naar de Verenigde Staten wil uitvoeren, verhandelen of in bruikleen geven. Waar moeten kunsthandelaren, verzamelaars en musea voortaan rekening mee houden?
De Eerste Kamer heeft op 2 juni 2026 de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om algemene vergaderingen volledig digitaal te houden. Wat betekent dit voor bestuurders en aandeelhouders van bv’s, nv’s en andere rechtspersonen?
Banken kunnen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplicht zijn een klant te weigeren of de relatie met de klant te beëindigen. Ook goede doelen kan dit overkomen. Wanneer mag een bank de relatie beëindigen? En moet een klant meewerken aan het onderzoek van een bank?
