Reinier adviseert nationale en internationale bedrijven
reinier.russell@russell.nl +31 20 301 55 55Vanaf 1 juni 2022 gelden nieuwe regels voor distributieovereenkomsten. De belangrijkste wijzigingen bespreken wij hieronder.
Afspraken tussen ondernemingen die de concurrentie (de mededinging) beperken zijn verboden: het kartelverbod. Het verbod geldt ook voor producenten/leveranciers die afspraken willen maken met hun distributeurs. Door het kartelverbod mag in distributieovereenkomsten dus niet zomaar alles worden afgesproken. Een bekend voorbeeld van een verboden afspraak in een distributieovereenkomst is het opleggen van een vaste wederverkoopprijs. De wederverkoopprijs is de prijs waarvoor de distributeur de producten of diensten doorverkoopt aan zijn afnemers.
Sommige afspraken zijn vrijgesteld van het kartelverbod, omdat de positieve effecten daarvan groter zijn dan de (mededingingsrechtelijke) negatieve effecten. Deze vrijstellingen waren voorheen opgenomen in de Vertical Block Exemption Regulation (VBER). Maar op 1 juni 2022 is de herziene VBER in werking getreden. De herziene VBER bevat een aantal nieuwe regels voor leveranciers en distributeurs. De vier belangrijkste veranderingen bespreken wij hieronder:
Van duale distributie is sprake als de leverancier zijn goederen of diensten verkoopt via onafhankelijke distributeurs, maar daarnaast ook zelf op detailhandelsniveau actief is. Door de groei van online verkopen (webshops) is het fenomeen van duale distributie sterk toegenomen.
In geval van duale distributie concurreert de leverancier op detailhandelsniveau direct met de onafhankelijke distributeurs. Een distributieovereenkomst die is gesloten met een leverancier die duaal distribueert kan mededingingsrechtelijke bezwaren met zich mee brengen. Dit speelt met name op het gebied van uitwisseling van concurrentiegevoelige informatie tussen de leverancier en de onafhankelijke distributeurs. Immers, door informatie-uitwisseling kunnen de leverancier die ook actief is op detailhandelsniveau en de distributeur samen een “blok” vormen om het marktgedrag te sturen. Op deze manier kunnen zij de mededinging op detailhandelsniveau beperken.
In de herziene VBER zijn de regels voor duale distributie aangescherpt. Duale distributie blijft toegestaan wanneer het gezamenlijke marktaandeel van partijen op de retailmarkt maximaal 10% is. Informatie-uitwisseling tussen de leverancier en de distributeur blijft dan vrijgesteld van het kartelverbod. Is het marktaandeel meer dan 10% maar minder dan 30%, dan is duale distributie nog steeds toegestaan. Wel gelden er in dit geval strengere regels voor zover er informatie tussen partijen wordt uitgewisseld: de informatie-uitwisseling is alleen vrijgesteld van het kartelverbod als deze rechtstreeks verband houdt met de uitvoering van de distributieovereenkomst en noodzakelijk is om de productie en distributie van producten te verbeteren.
Er komt meer ruimte voor leveranciers om aan distributeurs een hoger tarief te rekenen voor producten die online verkocht zullen worden dan het tarief dat geldt voor producten bestemd voor offline verkoop (dual pricing). Maar het prijsverschil moet wel terug te leiden zijn tot een verschil in de kosten die per verkoopkanaal worden gemaakt. Bovendien mag het prijsverschil niet tot doel hebben om internetverkoop door de distributeur te beperken.
De herziene VBER verbiedt alle afspraken in distributieovereenkomsten die een verbod op internetverkoop ten doel hebben. Ook elke beperking die ertoe leidt dat afnemers feitelijk het internet niet (effectief) kunnen gebruiken om hun producten of diensten online te verkopen, is verboden. Sommige beperkingen van internetverkoop zijn nog wel toegestaan. Zo mag een leverancier zijn distributeurs verbieden om via online marktplaatsen te verkopen en mag hij eisen dat de distributeurs die online willen verkopen daarnaast óók een fysieke winkel of werkplaats voor de verkoop van de producten in kwestie te hebben.
De herziene VBER biedt meer flexibiliteit bij exclusieve distributiestelsels: leveranciers kunnen nu maximaal vijf afnemers voor één klantengroep of één gebied aanwijzen. Daarnaast maakt de herziene VBER het makkelijker om verschillende distributiestelsels (open, exclusief of selectief) naast elkaar te hanteren. Zo kan het de distributeur (en zijn klanten) worden verboden actief te verkopen in gebieden waar de leverancier een exclusief stelsel toepast. Daarnaast kan het de distributeur (en zijn klanten) worden verboden actief én passief te verkopen aan niet-erkende distributeurs in gebieden waar de leverancier een selectief systeem toepast. Hierdoor zijn leveranciers beter in staat gesloten distributienetwerken op te zetten.
Distributieovereenkomsten die op 31 mei 2022 van kracht waren (en daarna doorlopen) kunnen door de nieuwe regels bepalingen bevatten die niet in lijn zijn met de herziene VBER. Geen zorgen: die overeenkomsten zijn nog tot 31 mei 2023 vrijgesteld van het kartelverbod. Wel is het belangrijk om tijdig te laten checken of uw distributieovereenkomsten in lijn zijn met de herziene VBER.
Hebt u vragen over de herziene VBER? Of hebt u hulp nodig bij het inrichten van uw distributieovereenkomsten in lijn met het mededingingsrecht?
Wij helpen u graag.
Neem contact met ons op:
Per 1 januari 2026 wijzigt de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (“Wwft”). Dan worden contante betalingen van EUR 3.000 of meer verboden. Wat betekent dit voor de retailsector en de kunsthandel?
Geregeld is aan een franchiseovereenkomst ook een huurovereenkomst voor bedrijfsruimte gekoppeld. Wat gebeurt er als franchisegever en franchisenemer een conflict krijgen? Blijft de huurovereenkomst overeind bij problemen in de franchise?
Het besturen van een non-profitorganisatie vraagt niet alleen om idealisme en inzet, maar ook om verstandig omgaan met de juridische mogelijkheden en risico’s. Dat maakt het goede doel toekomstbestendig. Wat zijn belangrijke onderwerpen die goed geregeld moeten worden?
Bijna alle bedrijven maken inmiddels gebruik van een of andere vorm van AI. Dat betekent dat ze te maken kunnen krijgen met de verboden en regelingen uit de Europese AI Act. Hoe zorgt u dat u voldoet aan deze regels?
Werknemers die alcohol en drugs gebruiken tijdens het werk of die onder invloed aan het werk willen gaan, het blijft een probleem voor werkgevers. Welke maatregelen kunt u daartegen nemen? Mag u een werknemer testen als u vermoedt dat deze onder invloed is?
Een earn-out bij een bedrijfsovername biedt kansen en risico’s. De voormalige directeur-grootaandeelhouder (DGA) blijft betrokken bij de onderneming en een deel van de koopprijs blijft afhankelijk van toekomstige prestaties. Welke aspecten zijn hierbij van belang?
