Uiterlijk 17 december 2021 moet de Europese richtlijn ter bescherming van klokkenluiders door de lidstaten zijn geïmplementeerd. Welke veranderingen brengt deze richtlijn mee? Wat betekenen deze veranderingen voor u en uw organisatie? Is uw klokkenluidersregeling nog actueel?
Het aan de kaak stellen van misstanden binnen een organisatie, ofwel klokkenluiden, is wettelijk geregeld in de Wet Huis voor klokkenluiders. Deze wet schrijft voor wie de klok mag luiden en hoe en waarvoor dat gedaan mag worden.
Alle personen die arbeid verrichten voor een bedrijf kunnen aanspraak maken op bescherming wanneer zij een misstand melden. Hieronder vallen niet alleen personen met een arbeidsovereenkomst of publiekrechtelijke aanstelling, maar ook zzp’ers, uitzendkrachten, vrijwilligers en stagiaires. Van een misstand is sprake als het maatschappelijk belang in het geding is.
Als de melder van een misstand zich aan de voorschriften van de wet houdt, dan mag deze niet benadeeld worden vanwege die melding. Dit betekent dat de melder een misstand, die plaatsvindt of heeft plaatsgevonden, eerst intern binnen de organisatie moet melden. De werkgever mag de melder dan niet ontslaan, schorsen of andere disciplinaire maatregelen nemen.
Wanneer een melder zich beroept op bescherming tegen benadeling vanwege een melding, ligt de bewijslast bij de melder. De melder dient aan te tonen dat er een verband bestaat tussen de melding en de benadeling.
De richtlijn inzake de bescherming van personen die inbreuken op het Unierecht melden, regelt de bescherming van klokkenluiders nu ook op Europees niveau. Het gevolg van deze richtlijn is dat Nederland de bestaande klokkenluiderswetgeving dient aan te passen.
De richtlijn dient uiterlijk 17 december 2021 door de lidstaten te zijn geïmplementeerd. Dit gaat in Nederland niet lukken. Het wetsvoorstel is namelijk pas op 1 juni 2021 ingediend en nog in behandeling bij de Tweede Kamer.
In de eerste plaats verandert de naam van de Wet Huis voor klokkenluiders. Deze wordt Wet bescherming klokkenluiders.
De nieuwe wet breidt de bescherming tegen benadeling uit. Naast de hiervoor genoemde personen, krijgt iedereen die in een werkgerelateerde context een melding doet deze bescherming. Zo kunnen onder andere ook bestuurders, aandeelhouders, sollicitanten en leveranciers in aanmerking komen voor benadelingsbescherming na een melding. Deze regeling geldt eveneens voor mensen die een klokkenluider bijstaan.
Belangrijk is dat de bewijslast bij een beroep op benadelingsbescherming wijzigt. Bij benadeling van een melder zal de werkgever moeten aantonen dat er géén verband is tussen die benadeling en de melding.
Naast bescherming bij het melden van een misstand die plaatsvindt of heeft plaatsgevonden, gaat de bescherming ook gelden bij meldingen van feitelijke of mogelijke inbreuken op het Unierecht. De benadelingsbescherming bij meldingen van inbreuken op het Unierecht geldt dus – anders dan bij misstanden – ook als het gaat om een inbreuk die waarschijnlijk gaat plaats vinden. Verder hoeven misstanden niet langer eerst intern te worden gemeld. Een interne melding is ook niet vereist bij inbreuken op het Unierecht. De melder kan ervoor kiezen direct extern te melden. Bij welke autoriteit de misstand of inbreuk kan worden gemeld, hangt af van de aard van de inbreuk. Zelfs als de misstand of inbreuk niet alleen wordt gemeld, maar ook openbaar wordt gemaakt, kan de melder recht hebben op bescherming tegen benadeling. De melder moet dan wel aan een aantal voorwaarden voldoen.
Bedrijven met ten minste 50 werknemers moeten een klokkenluidersregeling hebben. In deze regeling dient onder meer de interne procedure bij de melding van een misstand opgenomen te worden. De nieuwe wet stelt strengere voorwaarden aan de interne klokkenluidersregeling.
Naar aanleiding van de nieuwe wetgeving zullen de meeste bedrijven hun klokkenluidersregelingen moeten aanpassen. Wij zijn u graag van dienst met het opstellen van een regeling die voldoet aan de eisen van de nieuwe wetgeving. Let op: de ondernemingsraad heeft een instemmingsrecht ten aanzien van de invoering of wijziging van een klokkenluidersregeling.
Heeft u vragen over misstanden binnen uw organisatie? Of over het invoeren of wijzigen van uw klokkenluidersregeling? Wij geven u graag advies en kunnen u ook bijstaan in eventuele procedures. Ook voor andere arbeidsrechtelijke kwesties kunt u bij ons terecht. Neem contact met ons op:
Banken kunnen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplicht zijn een klant te weigeren of de relatie met de klant te beëindigen. Ook goede doelen kan dit overkomen. Wanneer mag een bank de relatie beëindigen? En moet een klant meewerken aan het onderzoek van een bank?
De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) legde enkele nieuwe verplichtingen op aan goede doelen. Het wetsvoorstel is echter op 24 maart 2026 door de Eerste Kamer verworpen.
De statutair bestuurder heeft minder ontslagbescherming, maar er moet wel een redelijke grond voor het ontslag aanwezig zijn. Anders moet de werkgever een billijke vergoeding betalen. Die kan hoog zijn, zo blijkt uit een recente uitspraak. Waarom moest de werkgever deze vergoeding betalen?
De Europese AI Act verplicht werkgevers om te zorgen dat werknemers voldoende kennis hebben van de AI-systemen. Dat kan door middel van trainingen, maar ook door een op het bedrijf toegesneden AI-beleid. Wat moet u in een dergelijk beleid opnemen? Welke rol speelt de ondernemingsraad bij de invoering van het AI-beleid?
Een werknemer die niet goed presteert mag ontslagen worden. Maar dan moet deze wel eerst de kans hebben gekregen om het functioneren te verbeteren door middel van een verbetertraject of PIP. Aan welke eisen moet zo’n traject voldoen?
De ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij vaststelling, wijziging of intrekking van een beloningssysteem. Is een wijziging van een aandelenregeling een wijziging van het beloningssysteem?
