Nieuws, Blog en Publicaties

De advocaten van Russell Advocaten schrijven geregeld over actuele juridische ontwikkelingen. Hieronder vindt u een overzicht van onze blogs, nieuwsbrieven, boeken en artikelen.

Lees meer

Uw advocaat

mr. Paul W.L. Russell
mr. Paul W.L. Russell
senior partner

Paul Russell is advocaat voor internationale en nationale bedrijven, kunsthandelaren, musea en vermogende particulieren. Hij is gespecialiseerd in corporate governance, contracten en corporate litigation. Hij werkt sinds 1976 als advocaat bij Russell.
 

@: paul.russell@russell.nl
t: +31 20 301 55 55


Kunst als betaalmiddel: Wat als de kunst vals is?

Publicatiedatum: 15 december 2017

Deze Mondriaan uit 1920 is echtDoordat de waarde van kunst sneller stijgt dan de inflatie, is kunst een aantrekkelijk betaalmiddel geworden. Wat kunt u doen wanneer de gekochte kunst vals blijkt te zijn en u dus met valse munt betaald bent? Hierover bieden drie recente uitspraken van de rechtbank Amsterdam over de verkoop van een miljoenencollectie meer duidelijkheid.
 

De eigenaar van een kunstcollectie verkoopt deze in januari 2014 via een houdstermaatschappij voor EUR 1.636.000 aan All Art Initiatives B.V. (AAI) om een deel van zijn schuld aan het concern waartoe AAI behoort af te lossen. In januari 2013 is de collectie in opdracht van de eigenaar getaxeerd op EUR 3.759.100. AAI lijkt dus een goede koop te hebben gedaan met de verzameling die werken omvat van Piet Mondriaan, Max Liebermann, Mary Cassatt, Henri Toulouse-Lautrec, August Macke, Jan Sluijters, George Hendrik Breitner, Isaac Israëls, Maximilien Luce, Edouard Vuillard, James Ensor en Constant Permeke.
 

Valse kunst

Wanneer in januari 2015 twee experts in opdracht van AAI de kunstcollectie bekijken constateren zij dat een groot deel van de werken vals is.  AAI vraagt daarop de oorspronkelijke eigenaar om documentatie die de echtheid van de kunstwerken kan onderbouwen, zoals certificaten van echtheid, aankoopnota’s en oeuvrecatalogi. Deze legt alleen een aantal taxatierapporten over, waarin niets vermeld is over de echtheid van de werken, en daar neemt AAI geen genoegen mee.
 

Schade en garantie

AAI vordert hierop bij de rechter dat de koopovereenkomst zou worden ontbonden, dan wel vernietigd, wegens bedrog of dwaling, dan wel schadevergoeding wegens non-conformiteit. Omdat de eigenaar dit geweten zou hebben is niet alleen de houdstermaatschappij - waarin de vrijwel waardeloze kunstcollectie is ondergebracht - maar ook hijzelf hoofdelijk aansprakelijk voor de vordering. Omdat dwaling in de overeenkomst is uitgesloten als grond voor ontbinding en bedrog niet sluitend kan worden bewezen, komt alleen schadevergoeding wegens non-conformiteit nog aan de orde in de procedure.

De oorspronkelijke eigenaar stelt dat er geen garantie van echtheid is gegeven en dat AAI als professionele koper zelf een taxatie had moeten laten verrichten. De rechter gaat hier niet in mee. AAI mocht op de drie taxatierapporten afgaan die de eigenaar voorafgaand aan de koop had overhandigd. Bovendien had de eigenaar de waarde van de kunstwerken wel gegarandeerd.
 

Deskundige

Omdat de taxateurs van beide partijen van mening verschillen over de waarde van de collectie besluit de rechtbank een eigen deskundige te benoemen. AAI heeft gesteld dat de kunstwerken vals zijn en moet dus bewijzen dat deze stelling juist is. Daarom is de opdracht aan de deskundige niet om te bepalen of de kunstwerken met zekerheid echt zijn, maar om te kijken of er met een grote mate van zekerheid gesteld kan worden dat de werken inderdaad vals zijn. Door deze eis zullen de kunstwerken sneller als “echt” gelden.
 

Hoogte van de schade

Na beoordeling van 127 werken, blijkt een derde zeker vals te zijn en is het grootste deel van de andere werken te hoog getaxeerd. De collectie blijkt geen EUR 3.759.100, maar slechts EUR 906.700 waard te zijn. En dat is flink minder dan de EUR 1.636.000 waarvoor de collectie is gekocht. De verkoper, de houdstermaatschappij, moet dan ook de schade van AAI vergoeden. Die bedraagt EUR 755.300, het verschil tussen de aankoopprijs en de werkelijke waarde van de kunstwerken.

Omdat de kunstcollectie het voornaamste vermogensbestanddeel van de houdstermaatschappij vormt, zal het lastig worden om de schade vergoed te krijgen. De rechter acht namelijk niet bewezen dat de bestuurder van de houdstermaatschappij AAI bewust zou hebben benadeeld en dus draait alleen de houdstermaatschappij op voor de schade en de gemaakte proces- en beslagkosten.
 

Voorkom kopen van valse kunst

Aanleiding voor alle problemen is dat AAI pas na de aankoop de collectie grondig liet beoordelen in plaats van vooraf. Dat is met onderzoek vooraf naar de authenticiteit en de herkomst van de kunstwerken te voorkomen. Russell Advocaten helpt u graag met het vinden van deskundige beoordelaars en met het opstellen van een koopovereenkomst die u de mogelijkheid biedt om bij vervalsingen uw schade te verhalen. Neem contact met ons op:
 

Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.
 

Velden met een * zijn verplicht

Blijf op de hoogte

Wilt u graag op de hoogte blijven van de actuele juridische ontwikkelingen?

Meldt u aan voor de nieuwsbrief

Of volg ons op LinkedIn

Bel mij

Vul hier uw naam en telefoonnummer in en wij bellen u zo spoedig mogelijk.
Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.