Kunst en recht: Wanneer kunst niet is wat het lijkt

Publicatiedatum 4 augustus 2016
Wat kunt u doen wanneer de kunst die u heeft gekocht wezenlijk verschilt van wat u dacht te kopen? Kunt u nog afzien van de koop?

mona lisa tweevoud Social media

U koopt een schilderij in de veronderstelling dat het van de hand van een bepaalde meester is, maar dit blijkt na onderzoek niet het geval te zijn. Het schilderij is een vervalsing en een stuk minder waard dan u dacht. Wat kunt u doen wanneer de kunst die u heeft gekocht wezenlijk verschilt van wat u dacht te kopen?

Beroep op dwaling

Van dwaling is sprake wanneer:

  1. een overeenkomst tot stand komt doordat één of beide partijen een onjuiste voorstelling van zaken heeft, bijvoorbeeld denkt een werk van een grote meester te (ver)kopen, terwijl het van een leerling is;
  2. en de overeenkomst bij een juiste voorstelling van zaken niet of onder andere voorwaarden tot stand zou zijn gekomen.

De koper kan zich succesvol beroepen op dwaling wanneer aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

  • De onjuiste voorstelling van zaken die de koper had ten tijde van de koop was het gevolg van de door de verkoper verstrekte informatie. De verkoper verzekert bijvoorbeeld herhaalde malen dat het valse beeld toch echt een authentieke Giacometti is.
  • De verkoper wist of behoorde te weten dat de verstrekte informatie voor de koper van essentieel belang/doorslaggevende betekenis was.
  • De dwaling behoort niet voor rekening van de koper te komen, bijvoorbeeld omdat deze consument en -in tegenstelling tot de verkoper- geen kunstkenner is.
  • De dwaling betreft niet een toekomstige omstandigheid, zoals een nieuw onderzoek naar de authenticiteit van een kunstwerk met technieken die op het moment van de koop nog niet mogelijk waren.

Als u zich wilt beroepen op dwaling, dan dient u aan te tonen dat de ontbrekende kwaliteit, zoals de naam en reputatie van de kunstenaar, belangrijk was bij uw beslissing het schilderij te kopen. U doet er daarom goed aan om voorafgaand aan de koop in het koopcontract uitdrukkelijk vast te leggen wat u wenst te kopen, zoals de naam van de kunstenaar.

Vernietiging van de overeenkomst

Wanneer er sprake is van dwaling, is de gesloten overeenkomst vernietigbaar. Vernietiging heeft terugwerkende kracht, wat betekent dat de overeenkomst wordt beschouwd nooit te hebben bestaan. Na de vernietiging moet de reeds betaalde geldsom worden terugbetaald en moet het kunstwerk worden geretourneerd aan de verkoper.

Meer informatie

Wilt u meer weten over dwaling bij kunstkoop? Of heeft u andere vragen over kunst en recht? Neem dan contact op met Russell Advocaten:

    Deel op social media

    • Kunst

    Krimgoud: eindvonnis van Hof Amsterdam

    26 oktober 2021

    Het NOS Radio 1 journaal interviewde vanmorgen vroeg mr. Paul W.L. Russell, internationaal expert in kunst en recht. Onderwerp: de komende uitspraak van het Hof Amsterdam over het Krimgoud.

    lees verder
    • Ambassades
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Russell Advocaten aanbevolen door The Legal 500 2021

    20 april 2021

    Russell Advocaten is voor het 17e jaar op rij opgenomen in The Legal 500. We zijn blij met deze erkenning voor de kwaliteit van onze juridische dienstverlening door experts en cliënten. Lees wat zij over ons schrijven:

    lees verder
    • Kunst

    Nieuwe regels restitutiebeleid gelden ook voor oude zaken

    30 maart 2021

    Het Nederlandse restitutiebeleid keert terug naar de oorspronkelijke uitgangspunten en wordt terecht weer ruimhartiger. Ook kunnen oude zaken opnieuw worden voorgelegd. Wat verandert er in het beleid?

    lees verder
    • Kunst
    • Aansprakelijkheid

    Rijksmuseum Twenthe betaalt op een valse bankrekening. Wat zijn de opties?

    24 maart 2021

    Rijksmuseum Twenthe heeft bijna € 3 miljoen betaald op een valse bankrekening. Hackers hadden de correspondentie van het museum met een kunsthandelaar over de aankoop van een schilderij van Constable overgenomen. Wie draait er op voor de schade? Het museum of de kunsthandelaar?

    lees verder
    • Kunst

    Voorstellen commissie-Buma onvoldoende voor bescherming Nederlands cultureel erfgoed

    3 maart 2021

    De veiling in New York van een tekening van Rubens door prinses Christina zorgde voor grote verontwaardiging en een discussie over het erfgoedbeleid in Nederland. Die resulteerde in twee adviescommissies, de commissie-Pechtold en de commissie-Buma. De laatste heeft een tussenadvies uitgebracht dat, als het wordt overgenomen, ingrijpende gevolgen kan hebben voor verzamelaars en kunsthandelaren in Nederland.

    lees verder
    • Kunst
    • Ondernemingsrecht

    Mr. Paul W.L. Russell in rechtencircuit.nl: “Zoek datgene wat bij je past”

    25 februari 2021

    Mr. Paul W.L. Russell heeft een interview gegeven aan rechtencircuit.nl over zijn ervaringen als advocaat. Waar moet een procesadvocaat op letten? Hoe zorg je als jurist dat je werk interessant en relevant blijft?

    lees verder
    • Kunst

    Nederlands restitutiebeleid doorgeslagen in bescherming Nederlands kunstbezit

    8 december 2020

    Russell Advocaten heeft in de procedures die zij voerde bij de restitutiecommissie gemerkt dat de commissie steeds meer waarde ging hechten aan het belang van de huidige eigenaar. Dit is in strijd met de Washington Principles. De Commissie evaluatie restitutiebeleid geeft ons hierin gelijk in haar rapport “Streven naar rechtvaardigheid”.

    lees verder
    • Kunst
    • Procederen, arbitrage en mediation

    Nederlandse staat kan restitutie nazi-roofkunst blokkeren door aanwijzing als beschermd cultuurgoed

    4 december 2020

    Ook als de Restitutiecommissie adviseert om roofkunst terug te geven is nog niet zeker dat het kunstwerk ook echt teruggaat naar de rechthebbenden. Het kan namelijk zijn dat het kunstwerk onvervangbaar en onmisbaar voor het Nederlands cultuurbezit is en Nederland niet uit mag.

    lees verder