Kunsthandelaar afgerekend op onjuiste mededelingen van het internet-veilinghuis over de provenance van een valse sculptuur

Hoe voorkomt u als verkoper van kunstwerken aansprakelijkheid wanneer iemand die namens u handelt onjuiste mededelingen over een kunstwerk doet?

Mededelingen verkoper

In een zaak waar het hof in Arnhem recentelijk over heeft beslist, had een kunsthandelaar aan een veilinghuis opdracht gegeven 71 kunstobjecten, waaronder een sculptuur van de Franse kunstenaar Edgar Degas, te veilen. Tijdens de veiling werd de sculptuur van Degas niet verkocht. Na de veiling meldde zich echter een particuliere kunstverzamelaar – volgens eigen zeggen een groot liefhebber van het werk van Degas – die de sculptuur alsnog kocht. De koper vroeg aan het veilinghuis of er ten aanzien van de sculptuur van Degas “provenance” beschikbaar was. Hierop antwoordde het veilinghuis bevestigend en het gaf aan dat de provenance later aan de koper zou worden overhandigd. De bedoelde provenance wordt echter nooit verstrekt aan de koper en de sculptuur blijkt een vervalsing te zijn.

De rechter beslist dat de inbrenger van de veiling, de verkopende kunsthandelaar, de volledige koopprijs aan de koper moet terugbetalen. De koper mocht er volgens de rechter van uitgaan dat hij een échte Degas kocht. De mededeling van het veilinghuis dat er toereikende provenance beschikbaar was, moet namelijk worden gezien als een mededeling van de verkopende kunsthandelaar zelf. Het veilinghuis treedt in deze situatie namelijk op als vertegenwoordiger van die kunsthandelaar. Het feit dat de verkopende kunsthandelaar aan het veilinghuis heeft medegedeeld dat er géén (voldoende) herkomst- en authenticiteitsinformatie beschikbaar was maakt dat niet anders.

De rechter rekent de kunsthandelaar dus af op de mededelingen die het veilinghuis aan de koper doet. Zelfs als deze mededelingen onterecht zijn en juist tegengesteld zijn aan de informatie die de verkopende kunsthandelaar heeft verstrekt aan het veilinghuis. Meer over de gevaren en te treffen voorzorgsmaatregelen in verband met vertegenwoordiging en volmacht vindt u hier.

Eigen verantwoordelijkheid koper

Uit dezelfde uitspraak van het hof blijkt dat – naast de verkopende kunsthandelaar – ook de koper van kunst zelf verantwoordelijkheid draagt voor zijn aankoop. Dezelfde particuliere kunstverzamelaar had bij hetzelfde veilinghuis namelijk nog een sculptuur gekocht. Volgens de veilingcatalogus was deze toegeschreven aan de Zweedse kunstenaar Anders Zorn. Ook deze sculptuur bleek later een vervalsing.

De kunstverzamelaar had ten aanzien van de Zorn echter niet om provenance gevraagd toen hij de sculptuur kocht. De rechter beslist daarom dat de kunstverzamelaar niet zonder meer mocht verwachten dat deze sculptuur een authentiek werk van de genoemde kunstenaar was. De kunsthandelaar hoeft de koopprijs van deze vervalste sculptuur niet aan de koper terug te betalen.

Acties

• Controleer bij aankoop van een kunstwerk of een provenance beschikbaar is.
• Geef duidelijke instructies indien iemand namens u een kunstwerk verkoopt.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het kopen en verkopen van kunstwerken of heeft u vragen over kunst en het recht betreffende bijvoorbeeld onjuiste toeschrijving, veilingkoop of koop in consignatie, dan kunt u contact opnemen met:
mr. Paul W.L. Russell (paul.russell@russell.nl).