Kunst en recht: Regels voor de dialoog tussen kunst en natuur

Publicatiedatum 11 juli 2016
Een kunstwerk plaatsen in een beschermd natuurgebied mag dat zomaar? Nee, hiervoor is natuurlijk een omgevingsvergunning nodig. Wie moet die vergunning verlenen en aan welke eisen moet een vergunning voldoen?

drenthe-social-media.4db87a

Omgevingsvergunning voor kunstwerk

Het project Into nature Art expedition was zo mooi bedacht. In het schitterende landschap van de Drentsche Aa komt een groot aantal kunstwerken te staan. Van 4 juli tot 18 september 2016 kan de bezoeker samen met de kunstenaars ontdekken “hoe de mens zich verhoudt tot zijn omgeving”. Een van de geplande kunstwerken was van Rainer Gross. “Zijn monumentale installaties van hout gaan altijd een dialoog aan met de omgeving”, aldus de website van het project. In dit geval was die omgeving het natuurgebied Okkenveen midden in een beschermd Natura 2000-gebied. Voor het enkele meters hoge kunstwerk van gebogen, zwart gemaakte houten latten moesten in de bedding van de Drentsche Aa twee funderingen worden geplaatst. De projectleiding had haar huiswerk goed gedaan en vroeg bij de Gemeente Tynaarlo een omgevingsvergunning aan voor de plaatsing van het kunstwerk en de ontheffing van het bestemmingsplan. De gemeente verleende de gevraagde vergunning.

Rechtbank vernietigt omgevingsvergunning kunstwerk

Was de zaak hiermee afgedaan? Nee, het Natuurplatform Drentsche Aa maakte bezwaar bij de gemeente. Het verzocht bovendien de rechtbank Noord-Nederland om de vergunning buiten werking te stellen – zodat het kunstwerk niet kan worden geplaatst – totdat op het bezwaar is beslist. De rechtbank heeft dit verzoek toegewezen.

Wat is er mis gegaan bij het besluit van de gemeente?

  1. De gemeente had geen onderzoek gedaan naar de te verwachten effecten van de plaatsing van het kunstwerk op de natuurlijke omgeving. Dit betrof zowel de verstoring door het plaatsen en het weer verwijderen van het kunstwerk als de te verwachten stijging van het aantal bezoekers van dit kwetsbare gebied.
  2. De gemeente had voordat zij de vergunning verleende eerst een verklaring van geen bedenkingen moeten aanvragen bij Gedeputeerde Staten van Drenthe en bij de Minister van Economische Zaken. Dit was nodig omdat sprake was van een Natura 2000-gebied, waarvoor GS bevoegd zijn. Voor de beschermde diersoorten als de rivierdonderpad, de grote en kleine modderkruiper en de kamsalamander is de Minister bevoegd.

De rechter besloot daarom op 7 juli jl. dat het besluit geschorst blijft tot ten minste zes weken nadat de gemeente een besluit over het bezwaar heeft genomen. In de praktijk betekent dit dat het kunstwerk niet meer zal kunnen worden geplaatst. Het project Into nature Art expedition duurt immers nog maar tot 18 september.

Advocaat kunst en recht

Wilt u meer weten over de juridische aspecten van kunst in de openbare ruimte? Of heeft u andere vragen over kunst en recht? Dan kunt u contact opnemen met Russell Advocaten:

    Deel op social media

    • Kunst

    Krimgoud: eindvonnis van Hof Amsterdam

    26 oktober 2021

    Het NOS Radio 1 journaal interviewde vanmorgen vroeg mr. Paul W.L. Russell, internationaal expert in kunst en recht. Onderwerp: de komende uitspraak van het Hof Amsterdam over het Krimgoud.

    lees verder
    • Expats
    • Arbeidsrecht en ontslag

    The Netherlands: Gateway to Europe

    3 mei 2021

    The Netherlands likes to present itself as “the gateway to Europe.” And not without reason: excellent travel connections (Schiphol Amsterdam Airport and Rotterdam Seaport) and a highly educated population speaking several languages.

    lees verder
    • Ambassades
    • Arbeidsrecht en ontslag

    Russell Advocaten aanbevolen door The Legal 500 2021

    20 april 2021

    Russell Advocaten is voor het 17e jaar op rij opgenomen in The Legal 500. We zijn blij met deze erkenning voor de kwaliteit van onze juridische dienstverlening door experts en cliënten. Lees wat zij over ons schrijven:

    lees verder
    • Kunst

    Nieuwe regels restitutiebeleid gelden ook voor oude zaken

    30 maart 2021

    Het Nederlandse restitutiebeleid keert terug naar de oorspronkelijke uitgangspunten en wordt terecht weer ruimhartiger. Ook kunnen oude zaken opnieuw worden voorgelegd. Wat verandert er in het beleid?

    lees verder
    • Kunst
    • Aansprakelijkheid

    Rijksmuseum Twenthe betaalt op een valse bankrekening. Wat zijn de opties?

    24 maart 2021

    Rijksmuseum Twenthe heeft bijna € 3 miljoen betaald op een valse bankrekening. Hackers hadden de correspondentie van het museum met een kunsthandelaar over de aankoop van een schilderij van Constable overgenomen. Wie draait er op voor de schade? Het museum of de kunsthandelaar?

    lees verder
    • Kunst

    Voorstellen commissie-Buma onvoldoende voor bescherming Nederlands cultureel erfgoed

    3 maart 2021

    De veiling in New York van een tekening van Rubens door prinses Christina zorgde voor grote verontwaardiging en een discussie over het erfgoedbeleid in Nederland. Die resulteerde in twee adviescommissies, de commissie-Pechtold en de commissie-Buma. De laatste heeft een tussenadvies uitgebracht dat, als het wordt overgenomen, ingrijpende gevolgen kan hebben voor verzamelaars en kunsthandelaren in Nederland.

    lees verder
    • Kunst
    • Ondernemingsrecht

    Mr. Paul W.L. Russell in rechtencircuit.nl: “Zoek datgene wat bij je past”

    25 februari 2021

    Mr. Paul W.L. Russell heeft een interview gegeven aan rechtencircuit.nl over zijn ervaringen als advocaat. Waar moet een procesadvocaat op letten? Hoe zorg je als jurist dat je werk interessant en relevant blijft?

    lees verder
    • Kunst

    Nederlands restitutiebeleid doorgeslagen in bescherming Nederlands kunstbezit

    8 december 2020

    Russell Advocaten heeft in de procedures die zij voerde bij de restitutiecommissie gemerkt dat de commissie steeds meer waarde ging hechten aan het belang van de huidige eigenaar. Dit is in strijd met de Washington Principles. De Commissie evaluatie restitutiebeleid geeft ons hierin gelijk in haar rapport “Streven naar rechtvaardigheid”.

    lees verder