Reinier adviseert nationale en internationale bedrijven
reinier.russell@russell.nl +31 20 301 55 55Jesper is advocaat corporate litigation en governance
jesper.nooij@russell.nl +31 20 301 55 55De aandeelhoudersovereenkomst is de belangrijkste overeenkomst die tussen aandeelhouders en de vennootschap wordt gesloten. Welke zaken dient u in deze overeenkomst te regelen?
In de aandeelhoudersovereenkomst worden de rechten en verplichtingen, verantwoordelijkheden en inrichting van de vennootschap vastgelegd. Hiermee wordt geprobeerd de samenwerking binnen de vennootschap te structureren en mogelijke conflicten tussen aandeelhouders te voorkomen. Duidelijke en doordachte aandeelhoudersovereenkomsten kunnen de belangen van aandeelhouders beschermen en zorgen voor een goed gestructureerde bedrijfsvoering. Het is daarom van groot belang om duidelijke afspraken te maken.
In deze blog bespreken wij zes aandachtspunten voor in de aandeelhoudersovereenkomst. Deze punten raken de inrichting (governance) van de vennootschap en de relatie tussen de aandeelhouders onderling.
Het opnemen van een non-concurrentiebeding in de aandeelhoudersovereenkomst biedt een aantal voordelen die de bescherming van de bedrijfsbelangen en de stabiliteit van de onderneming bevorderen. Allereerst beschermt het beding de bedrijfsbelangen. Een aandeelhouder mag niet concurreren met de vennootschap. Daarnaast voorkomt een dergelijk beding dat gevoelige bedrijfsinformatie en strategische plannen door concurrenten worden gebruikt. Verder bevordert een non-concurrentiebeding de onderlinge loyaliteit. De aandeelhouders worden door de opname van dit beding ontmoedigd om tijdens hun aandeelhouderschap of na afloop ervan te concurreren met de vennootschap. Bijkomend voordeel is dat de vennootschap hierdoor stabieler wordt.
Om naleving van het non-concurrentiebeding te bevorderen wordt vaak een boete afgesproken. Aandeelhouders kunnen financieel gestraft worden bij overtreding van het beding. De opname van een boete versterkt de naleving van het beding en vormt met de afschrikkende werking nog een extra bescherming voor de onderneming.
Een kettingbeding verplicht aandeelhouders om ervoor te zorgen dat nieuwe aandeelhouders ook onderdeel worden van of partij worden bij de aandeelhoudersovereenkomst. Dit is dan ook meteen het belangrijkste voordeel dat een kettingbeding met zich meebrengt. Nieuwe aandeelhouders worden onderdeel van de overeenkomst. De rechten en verplichtingen worden daardoor ook van toepassing op de toetredende aandeelhouders. Een kettingbeding biedt belangrijke voordelen door de continuïteit van de verplichtingen te waarborgen en de vennootschap te beschermen tegen potentiële risico’s die kunnen ontstaan bij de overdracht van aandelen.
Een drag along / tag along bepaling speelt een belangrijke rol bij de verkoop van aandelen. De drag along clausule houdt in dat een verkopende (meerderheids)aandeelhouder zijn medeaandeelhouder(s) kan verplichten hun aandelen ook te verkopen. Zo kunnen alle aandelen aan dezelfde koper verkocht worden. Dit leidt vaak tot een hogere prijs.
Een tag along clausule houdt in dat een minderheidsaandeelhouder zijn aandelen kan mee verkopen als de meerderheidsaandeelhouder zijn aandelen verkoopt. Deze bepaling beoogt de belangen van de minderheidsaandeelhouder te beschermen. De tag along clausule brengt géén verplichting met zich mee voor de minderheidsaandeelhouder, hij kan zelf kiezen of hij de aandelen wenst te verkopen. De aandeelhouder krijgt de keuze om mee te liften op de verkoop van de meerderheidsaandeelhouder.
Let wel, de voorwaarden bij deze regelingen zijn van groot belang. Hiermee wordt voorkomen dat misbruik wordt gemaakt van de bepalingen. In het bijzonder geldt bij de tag along clausule dat de minderheidsaandeelhouder wel dezelfde rechten moet krijgen als de meerderheidsaandeelhouder.
In het geval dat beide aandeelhouders 50 % van de aandelen houden, kan een situatie ontstaan dat de partijen in een patstelling belanden. Als gevolg van een patstelling kunnen in de algemene vergadering geen besluiten meer worden genomen. Om een dergelijke situatie te voorkomen is het aan te raden om in de aandeelhoudersovereenkomst afspraken hierover op te nemen. Deze afspraken kunnen zien op een verplichte mediation of een shoot-out regeling waarbij partijen een aanbieding doen op de aandelen van de andere aandeelhouder. Voorbeelden van een shoot-out zijn de ‘Texas shoot-out’, de ‘Mexican shoot-out’ en de ‘Russian Roulette’.
Besluiten van het bestuur kunnen verregaande gevolgen hebben voor de vennootschap en kunnen zelfs haar identiteit veranderen. Om te voorkomen dat besluiten van het bestuur de identiteit van de vennootschap veranderen, kan in de aandeelhoudersovereenkomst een lijst met onderwerpen worden opgenomen waarbij de goedkeuring van de aandeelhouders nodig is. Deze besluiten kunnen zien op het aantrekken van leningen tot aan het kopen van vastgoed en het uitkeren van dividend.
Het is eveneens mogelijk om een dergelijke bepaling in de statuten op te nemen. Het grote verschil tussen het opnemen van de bepaling in de aandeelhoudersovereenkomst en de statuten is het gevolg van een eventuele overtreding. In het geval de bepaling in de statuten staat, is sprake van een ongeldig besluit. Het handelen in strijd met de aandeelhoudersovereenkomst leidt tot een contractbreuk. Verder geldt dat bepalingen in de aandeelhoudersovereenkomst geheim zijn, terwijl een bepaling in de statuten ook voor derden kenbaar is.
Geschillen tussen aandeelhouders kunnen de continuïteit van de onderneming in gevaar brengen. Daarom is het handig en verstandig om aan het begin van de samenwerking een regeling over de beslechting van geschillen af te spreken. In de overeenkomst kan worden vastgelegd dat de partijen eerst proberen het probleem op te lossen door middel van arbitrage, mediation of een andere vorm van buitengerechtelijke geschilbeslechting.
Met het opnemen van een bepaling over de geschilbeslechting proberen de aandeelhouders het geschil op een efficiënte en minder schadelijke manier op te lossen. Hiermee proberen zij de rechter te vermijden. In het geval niets is opgenomen geldt de wettelijke geschillenregeling met de uitkoop- en uittredingsprocedures.
Wilt u een aandeelhoudersovereenkomst laten opstellen of laten controleren? Of zoekt u juridische bijstand van een advocaat in een geschil over ondernemingsrecht? Onze specialisten zijn u graag van dienst. Neem contact met ons op:
Banken kunnen op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) verplicht zijn een klant te weigeren of de relatie met de klant te beëindigen. Ook goede doelen kan dit overkomen. Wanneer mag een bank de relatie beëindigen? En moet een klant meewerken aan het onderzoek van een bank?
De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) legde enkele nieuwe verplichtingen op aan goede doelen. Het wetsvoorstel is echter op 24 maart 2026 door de Eerste Kamer verworpen.
De statutair bestuurder heeft minder ontslagbescherming, maar er moet wel een redelijke grond voor het ontslag aanwezig zijn. Anders moet de werkgever een billijke vergoeding betalen. Die kan hoog zijn, zo blijkt uit een recente uitspraak. Waarom moest de werkgever deze vergoeding betalen?
De Tweede Kamer heeft op 16 december 2025 de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om algemene vergaderingen volledig digitaal te houden. Wat betekent dit voor bestuurders en aandeelhouders van bv’s, nv’s en andere rechtspersonen?
Per 1 januari 2026 wijzigt de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (“Wwft”). Dan worden contante betalingen van EUR 3.000 of meer verboden. Wat betekent dit voor de retailsector en de kunsthandel?
Wanneer is sprake van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder? Wat kan een bestuurder doen om deze te voorkomen?
