Reinier adviseert nationale en internationale bedrijven
reinier.russell@russell.nl +31 20 301 55 55Mondelinge overeenkomsten met de enig aandeelhouder van een vennootschap kunnen eenvoudig worden vernietigd. Zo kunnen bijvoorbeeld reeds verstrekte managementvergoedingen worden teruggevorderd. Hoe voorkomt u dit?
Vennootschappen zijn verplicht om handelingen met hun enig aandeelhouder schriftelijk vast te leggen. De enig aandeelhouder loopt anders het risico dat overeenkomsten gesloten met de vennootschap nadien succesvol kunnen worden vernietigd. Meestal zal dit gebeuren door de curator in een faillissement. Een vernietiging kan vervelende gevolgen hebben voor de aandeelhouder. Zo kan deze bijvoorbeeld een reeds verstrekte managementvergoeding alsnog moeten terugbetalen.
Een eenpersoonsvennootschap is een BV of NV met één aandeelhouder. In de praktijk zal deze aandeelhouder veelal tevens bestuurder zijn. De aandeelhouder is dan in beginsel bevoegd om de vennootschap te vertegenwoordigen. Dan is het verleidelijk om tussen de aandeelhouder en de vennootschap gemaakte afspraken niet schriftelijk vast te leggen. Beide partijen zijn immers dezelfde persoon.
De wetgever wenst te voorkomen dat de enig aandeelhouder rechtshandelingen verricht te eigen bate, die ten koste gaan van de positie van de schuldeisers van de eenpersoonsvennootschap. Denk bijvoorbeeld aan schulden van de enig aandeelhouder die de eenpersoonsvennootschap kwijtscheldt. Ter bescherming van de schuldeisers bepaalt de wet daarom dat de enig aandeelhouder en de eenpersoonsvennootschap hun onderlinge rechtshandelingen (veelal zullen dat overeenkomsten zijn) schriftelijk moeten vastleggen.
De hoofdregel van schriftelijke vastlegging is niet van toepassing op rechtshandelingen die behoren tot de “gewone bedrijfsuitoefening”. Welke rechtshandelingen kunnen onder dit vage begrip vallen? Daarvoor is het onvoldoende om naar de omschrijving van het doel van de eenpersoonsvennootschap in de statuten te kijken. Volgens de wetgever moet het gaan om rechtshandelingen die “op de gebruikelijke voorwaarden” zijn aangegaan.
Als de rechtshandeling niet schriftelijk is vastgelegd, dan kan deze ten behoeve van de vennootschap worden vernietigd. Er zijn twee mogelijkheden:
In de praktijk zetten curatoren van gefailleerde eenpersoonsvennootschappen het middel van vernietiging regelmatig in. Zo oordeelde de Rechtbank in Den Haag recent dat een mondeling gesloten managementovereenkomst met de enig aandeelhouder kon worden vernietigd.
Een vernietiging heeft terugwerkende kracht. Dat betekent dat – wanneer de rechtshandeling eenmaal is vernietigd – deze geacht wordt nooit te hebben bestaan. Het gevolg daarvan kan bijvoorbeeld zijn dat de curator (alsnog) betaalde managementvergoeding(en) kan terugvorderen bij de enig aandeelhouder. Hetzelfde geldt voor een kwijtgescholden schuld of een verstrekte geldlening. Staat de overeenkomst wel op schrift? Dan kan de curator het geld alleen terugvorderen als deze kan aantonen dat de schuldeisers opzettelijk benadeeld zijn.
Wilt u weten welke rechtshandelingen u zoal schriftelijk dient vast te leggen? Of heeft u andere vragen over ondernemingsrecht en overeenkomsten? Neem dan contact op met Russell Advocaten:
De Tweede Kamer heeft op 16 december 2025 de Wet digitale algemene vergadering privaatrechtelijke rechtspersonen aangenomen. Deze wet maakt het mogelijk om algemene vergaderingen volledig digitaal te houden. Wat betekent dit voor bestuurders en aandeelhouders van bv’s, nv’s en andere rechtspersonen?
Wanneer is sprake van persoonlijke aansprakelijkheid van een bestuurder? Wat kan een bestuurder doen om deze te voorkomen?
De Wet transparantie en tegengaan ondermijning door maatschappelijke organisaties (Wtmo) legt enkele nieuwe verplichtingen op aan goede doelen. Welke zijn dit? Welke maatregelen moeten non-profits daarom nemen?
Het besturen van een non-profitorganisatie vraagt niet alleen om idealisme en inzet, maar ook om verstandig omgaan met de juridische mogelijkheden en risico’s. Dat maakt het goede doel toekomstbestendig. Wat zijn belangrijke onderwerpen die goed geregeld moeten worden?
Een earn-out bij een bedrijfsovername biedt kansen en risico’s. De voormalige directeur-grootaandeelhouder (DGA) blijft betrokken bij de onderneming en een deel van de koopprijs blijft afhankelijk van toekomstige prestaties. Welke aspecten zijn hierbij van belang?
Veel bedrijven hebben geen ondernemingsraad, terwijl dat wel zou moeten. Wanneer is het instellen daarvan verplicht? Welke voordelen heeft een OR? Wat zijn de gevolgen als uw bedrijf geen ondernemingsraad heeft?
