Nieuws, Blog en Publicaties

De advocaten van Russell Advocaten schrijven geregeld over actuele juridische ontwikkelingen. Hieronder vindt u een overzicht van onze blogs, nieuwsbrieven, boeken en artikelen.

Lees meer

Uw advocaat

mr. drs. Reinier W.L. Russell
mr. drs. Reinier W.L. Russell
managing partner

Reinier Russell adviseert nationale en internationale bedrijven in alle facetten van de dagelijkse bedrijfsvoering. Hij is breed gespecialiseerd in kwesties rond ondernemingen, personeel, vastgoed en overheid. Hij is sinds 1990 advocaat. Tevens is hij gecertificeerd mediator.
 

@: reinier.russell@russell.nl
t: +31 20 301 55 55


Kunt u als ondernemer een beroep doen op het coronavirus als onvoorziene omstandigheid?

Publicatiedatum: 13 mei 2020

  English version

Het is een vraag die velen bezig heeft gehouden de afgelopen weken: kan een ondernemer die als gevolg van het coronavirus zijn contractuele verplichtingen niet of niet op tijd kan nakomen zich beroepen op onvoorziene omstandigheden? In één van haar eerste gepubliceerde uitspraken spreekt de Netherlands Commercial Court (NCC) – de nieuwe, internationale handelsrechtbank in Amsterdam – zich uit over deze vraag.
 

Wat was er aan de hand?

Een in New York gevestigde aandeelhouder in een paardenspringsportbedrijf onderhandelde met de in Amsterdam gevestigde investeringsmaatschappij Tennor over de verkoop van zijn 50% aandelen in een paardenspringsportbedrijf. Partijen ondertekenden in december 2019 een zogenoemde Letter of Intent (LOI). Hierin was opgenomen dat de koopovereenkomst definitief zou worden op het moment dat de partijen het nog op te stellen koopcontract zouden ondertekenen. Daarnaast bevatte de LOI een ‘cancellation fee’: indien één van beide partijen, om welke reden dan ook, alsnog van de koop af zou zien, dan zou deze partij aan de andere partij een boete van 30 miljoen euro verschuldigd zijn.

De aandeelhouder in New York stelde vervolgens een overeenkomst op voor de verkoop van 50% van de aandelen in het paardenspringsportbedrijf voor een prijs van 169 miljoen euro. Hoewel door advocaten en adviseurs van Tennor diverse malen werd toegezegd dat deze overeenkomst ondertekend zou worden, is dit uiteindelijk niet gebeurd. In de procedure voor de NCC staan twee vragen centraal:

  • Is tussen de partijen een overeenkomst tot koop van de aandelen voor 169 miljoen euro tot stand gekomen?
  • Indien geen overeenkomst tot stand is gekomen, moet de overeengekomen cancellation fee van 30 miljoen euro dan verminderd worden op grond van onvoorziene omstandigheden wegens de coronacrisis?


Is een overeenkomst tot stand gekomen?

De eerste vraag wordt door de NCC ontkennend beantwoord. Hoewel het ondertekenen van een schriftelijke overeenkomst in Nederland geen vormvereiste is voor het tot stand komen van een overeenkomst, kan dit wel een belangrijk bewijsmiddel zijn voor het aannemen van een overeenkomst. Partijen zijn beiden werkzaam in de M&A-praktijk en worden bijgestaan door diverse, gespecialiseerde adviseurs, waaronder advocaten en financiële experts. Dat maakt dat in dit specifieke geval een hoge drempel geldt voor het aannemen van het tot stand komen van een overeenkomst zonder dat het daarvoor bestemde koopcontract door de daartoe bevoegde persoon is ondertekend. De toezeggingen van de adviseurs van Tennor zijn dan ook niet voldoende om een overeenkomst aan te nemen.


Dient de cancellation fee vanwege het coronavirus gewijzigd te worden?

De volgende vraag die de NCC dient te beantwoorden, is of Tennor de fee van 30 miljoen euro aan de aandeelhouder in New York dient te betalen, nu zij het koopcontract niet getekend heeft. Of dient de fee vanwege het coronavirus verminderd of gewijzigd te worden?

Tennor stelt dat de omstandigheden sinds december 2019 als gevolg van het coronavirus zodanig zijn gewijzigd dat niet van haar kan worden verwacht dat zij de gehele fee betaalt. Zij benadrukt dat zij van plan was het koopcontract te ondertekenen, en dit ook zeker gedaan zou hebben indien de coronacrisis niet was uitgebroken. Nu echter de coronacrisis wel is uitgebroken, heeft zij gelet op de huidige economische omstandigheden geen enkele andere keuze dan af te zien van de koop. De vooraf overeengekomen boete is dan ook, gelet op de omstandigheden, een te zware straf. Daarnaast wijst Tennor erop dat het paardenspringsportbedrijf sinds de coronacrisis aanzienlijk in waarde is gedaald, zodat ook gelet hierop het onredelijk zou zijn om van Tennor te verlangen dat zij de gehele overeengekomen fee zou betalen; de fee was immers gerelateerd aan de waarde van de aandelen, die op het moment dat deze fee tussen partijen werd vastgesteld veel hoger was.

De NCC gaat hier niet in mee. De coronacrisis is mogelijk een onvoorziene omstandigheid, maar niet van dien aard dat het in de gegeven omstandigheden onaanvaardbaar zou zijn om Tennor te houden aan de fee-verplichting. Partijen zijn de fee overeengekomen om het risico te verdelen en om elkaar aan te sporen om de transactie te sluiten. Deze vooraf overeengekomen risicoverdeling zou worden doorkruist als waardedaling van het paardenspringsportbedrijf zou kunnen leiden tot een vermindering van de fee. Dit zou het namelijk voor Tennor makkelijker maken om in zo’n geval af te zien van de transactie, en de risico’s voor de aandeelhouder in New York vergroten. Kort en goed: door instandhouding van de fee-verplichting handhaaft de NCC het vooraf overeengekomen contractuele evenwicht tussen de partijen.
 

Conclusie

Wanneer kunt u zich als ondernemer met succes op onvoorziene omstandigheden beroepen? Het antwoord op deze vraag valt niet eenduidig te geven. Uitgangspunt is en blijft, zo blijkt ook uit de uitspraak van het NCC, dat contractuele verplichtingen moeten worden nagekomen, corona of niet. Mogelijk kan de ondernemer die door de coronacrisis niet meer na kan komen, zich beroepen op onvoorziene omstandigheden. De rechter zal een dergelijk beroep echter alleen accepteren als door de omstandigheden nakoming van de overeenkomst echt onaanvaardbaar is. Dit zal niet snel het geval zijn. Wie een beroep doet op onvoorziene omstandigheden, zal dus goed moeten motiveren waarom in zijn concrete situatie deze omstandigheden nakoming onaanvaardbaar maken.
 

Meer informatie

Vraagt u zich af of u in deze coronacrisis een beroep kunt doen op onvoorziene omstandigheden? Wij helpen u graag met het inschatten van uw kansen en zo nodig aan de rechter uit te leggen waarom nakoming van de overeenkomst voor u onaanvaardbaar is. Neem contact op met ons juridisch coronacrisisteam:

U kunt ons ook bellen via 020 - 301 55 55 of uw vraag stellen via het onderstaande formulier:
 

Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.
 

Velden met een * zijn verplicht

Blijf op de hoogte

Wilt u graag op de hoogte blijven van de actuele juridische ontwikkelingen?

Meldt u aan voor de nieuwsbrief

Of volg ons op LinkedIn

Bel mij

Vul hier uw naam en telefoonnummer in en wij bellen u zo spoedig mogelijk.
Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.