Contracten: Kun je aansprakelijkheid uitsluiten?

Dit is een van de meest gestelde vragen van ondernemers. De vraag ligt voor de hand: aansprakelijkheid voor schade kan leiden tot hoge vergoedingen. Is het mogelijk om aansprakelijkheid volledig uit te sluiten of kunt u deze alleen beperken? Wat moet u hiervoor doen?

In contracten kunt u vastleggen waarvoor u wel en niet aansprakelijk bent. Aangezien het niet efficiënt is om hier in ieder contract apart over te onderhandelen, bieden algemene voorwaarden een efficiënte oplossing.

In de algemene voorwaarden kunt u een clausule opnemen waarmee u aansprakelijkheid beperkt uitsluit: het exoneratiebeding. Het opstellen van een exoneratiebeding moet correct gebeuren en ook de inhoud van het exoneratiebeding moet juist zijn. Anders is het risico groot dat het beding niet (of niet geheel) geldig is, waardoor de aansprakelijkheid alsnog niet wordt uitgesloten.

Aan welke voorwaarden moet een geldig exoneratiebeding voldoen?

De eisen voor een rechtsgeldig exoneratiebeding zijn gedeeltelijk in de wet vastgelegd:

1. De wederpartij moet bekend zijn met het exoneratiebeding. Wanneer een exoneratiebeding dus is opgenomen in algemene voorwaarden, moet de wederpartij de algemene voorwaarden hebben aanvaard.
2. Het exoneratiebeding mag inhoudelijk niet in strijd zijn met de wet, openbare orde, of goede zeden.
3. Er mag geen sprake zijn van misbruik van omstandigheden (bijvoorbeeld bij een monopolist die een dergelijk beding afdwingt) of een beding dat in strijd is met de redelijkheid en billijkheid.

De rechter zal voor het beoordelen van de geldigheid van een exoneratiebeding niet alleen kijken naar de wettelijke vereisten, maar ook naar de omstandigheden van het specifieke geval. Denk daarbij aan:

• De totstandkoming van het contract of de algemene voorwaarden waarin het exoneratiebeding is opgenomen. Bij een overeenkomst waarover uitvoerig is onderhandeld, is de kans groter dat het exoneratiebeding geldig is.
• De hoedanigheid van de wederpartij: is dit een consument, dan is een exoneratiebeding vernietigbaar tenzij u als professionele partij aannemelijk kunt maken dat het beding in de gegeven omstandigheden niet onredelijk bezwarend is.
• De mate van beperking van de aansprakelijkheid. Een beperking van de aansprakelijkheid heeft meer kans om stand te houden dan een uitsluiting van alle aansprakelijkheid.
• De mate waarin degene die het exoneratiebeding inroept is tekortgeschoten in de van hem te verwachten zorg.

Actie

Indien u aansprakelijkheid wenst uit te sluiten dient u de volgende stappen te volgen:

• Formuleer een duidelijk en op uw situatie toegespitst exoneratiebeding.
• Laat toetsen of het exoneratiebeding aan de wettelijke vereisten voldoet.
• Verwerk dit exoneratiebeding in uw algemene voorwaarden of stel (nieuwe) algemene voorwaarden op.
• Zorg ervoor dat de algemene voorwaarden schriftelijk door de wederpartij worden aanvaard.
• Doe een beroep op het exoneratiebeding indien u aansprakelijk wordt gehouden.

Doet iemand tegen u een beroep op een exoneratiebeding, bekijk dan goed of er aan alle (wettelijke) vereisten is voldaan en het exoneratiebeding niet vernietigbaar is.

Meer informatie

Wilt u meer weten over het uitsluiten van aansprakelijkheid, over het opstellen van een contract en/of algemene voorwaarden? Neem dan contact op met Russell Advocaten: