Download artikel (PDF)

Onoplettendheid kan leiden tot een ongewilde toepassing van bezwarende clausules op een contract, namelijk doordat daarop - mogelijk onbekende - algemene voorwaarden van toepassing worden.

Aan zakelijke contracten worden doorgaans algemene voorwaarden verbonden. De betrokken zakenpartners moeten vóór of bij het sluiten van de overeenkomst overeenkomen dat algemene voorwaarden van toepassing zijn. Bovendien mag de gebruiker van algemene voorwaarden op de inhoud daarvan geen beroep doen als hij de wederpartij geen redelijke mogelijkheid heeft geboden om van de inhoud van de algemene voorwaarden kennis te nemen.

De Amsterdamse rechtbank heeft onlangs nog eens gewezen op de eigen verantwoordelijkheid van ondernemers. Het is aan hen om vóór het sluiten van een overeenkomst de algemene voorwaarden van de wederpartij te bestuderen dan wel ten minste te controleren of zij daarvan kennis konden nemen. De mogelijkheid om kennis te nemen is geboden als de algemene voorwaarden waarnaar het contract verwijst, zijn toegezonden dan wel bij de rechtbank of de Kamer van Koophandel kunnen worden ingezien.

De ondernemer tekent zowel voor toepasselijkheid als voor ontvangst van de algemene voorwaarden als die twee factoren - toepasselijkheid en ontvangst - in de overeenkomst zijn vermeld. Dit betekent dat ook als de algemene voorwaarden nooit zijn ontvangen, de ondernemer daaraan door zijn handtekening toch gebonden is. Het is namelijk vrijwel onmogelijk om te bewijzen dat hij de algemene voorwaarden niet heeft ontvangen.

Heeft de ondernemer de algemene voorwaarden waarnaar wordt verwezen niet vooraf ontvangen van de gebruiker, dan dient hij daarover onmiddellijk bij de gebruiker te protesteren en ondertekening van de overeenkomst uit te stellen tot na ontvangst van en instemming met die algemene voorwaarden. Doet hij dat niet, dan is de ondernemer toch gebonden aan die voor hem onbekende algemene voorwaarden.

Oplettendheid bij contracteren met algemene voorwaarden is eens te meer van belang als de gebruiker daarvan en diens wederpartij regelmatig vergelijkbare overeenkomsten met elkaar sluiten. De algemene voorwaarden kunnen dan onderdeel worden van de vaste handelspraktijk tussen die partijen en zijn zodoende ook van toepassing op overeenkomsten die met een enkel telefoontje of een korte e-mail worden gesloten. In een vaste handelspraktijk hoeven de algemene voorwaarden namelijk niet telkens opnieuw te worden overhandigd. Ook dan verdient het aanbeveling dat ondernemers regelmatig controleren welke algemene voorwaarden door hun handelspartners worden gebruikt en of daarin voor hen geen nadelige bedingen staan. Gewijzigde algemene voorwaarden kunnen pas van toepassing worden als de zakenpartners daarover - eventueel stilzwijgend - overeenstemming hebben.

mr. Jan Dop en mr. Ynze Kliphuis zijn advocaat bij Russell Advocaten te Amsterdam.