Nieuws, Blog en Publicaties

De advocaten van Russell Advocaten schrijven geregeld over actuele juridische ontwikkelingen. Hieronder vindt u een overzicht van onze blogs, nieuwsbrieven, boeken en artikelen.

Lees meer

Uw advocaat

mr. Paul W.L. Russell
mr. Paul W.L. Russell
senior partner

Paul Russell is advocaat voor internationale en nationale bedrijven, kunsthandelaren, musea en vermogende particulieren. Hij is gespecialiseerd in corporate governance, contracten en corporate litigation. Hij werkt sinds 1976 als advocaat bij Russell.
 

@: paul.russell@russell.nl
t: +31 20 301 55 55


Rijksmuseum Twenthe betaalt op een valse bankrekening. Wat zijn de opties?

Publicatiedatum: 6 februari 2020

Wat te doen als een internationale overboeking niet aankomt?

  English version

Wie niet goed oplet bij internationale overboekingen loopt het risico dat het geld op een valse bankrekening terechtkomt. Terughalen van de valse overboeking is dan vaak lastig. Bovendien is dan het geld wel betaald, maar de rekening niet voldaan en moet het geld alsnog betaald worden. Dit overkwam het Rijksmuseum Twenthe bij de koop van een schilderij van John Constable. Hoe kon dit gebeuren en wat zijn de opties voor het museum?
 

Koop van een Constable

Maart 2018: op de TEFAF in Maastricht hangt in de stand van de gerenommeerde Londense kunsthandel Dickinson een schilderij van John Constable: A View of Hampstead Heath: Child’s Hill. Harrow in the Distance (1824). Dickinson heeft het schilderij in consignatie van de eigenaar. Directeur Arnoud Odding van Rijksmuseum Twenthe ziet het werk en weet meteen dat hij dit aan zijn toch al mooie collectie wil toevoegen. Hij krijgt het kunstwerk mee voor onderzoek en besluit het schilderij te kopen. Na onderhandelingen komt de prijs uit op € 2,9 miljoen. De Vereniging Rembrandt levert een bijdrage en de rest van het bedrag wordt gedekt door toezeggingen van het Mondriaan Fonds en het Nationaal Aankoopfonds. Het museum maakt € 2,66 miljoen over naar een bankrekening in Hongkong en denkt de trotse eigenaar te zijn van de enige Constable in een openbare collectie in Nederland.
 

Betalen op een valse rekening

En dan blijkt alles volledig misgegaan te zijn. De internationale overboeking is niet aangekomen. De bankrekening waarop het museum betaald heeft is niet van Dickinson, maar van een paar cybercriminelen. Zij hebben de correspondentie tussen museum en kunsthandel gehackt en zijn zogenaamd namens Dickinson met het museum gaan mailen. Op het laatste moment geven zij aan dat het bedrag op een andere bankrekening in Hongkong moet worden overgemaakt.
 

Wie is verantwoordelijk voor de valse overboeking?

Dickinson eist – niet onbegrijpelijk – dat de koopsom alsnog op het juiste rekeningnummer wordt voldaan. Het museum weigert dit en weigert ook het schilderij terug te geven. Het heeft immers al betaald. En het is Dickinsons schuld dat dit op het verkeerde rekeningnummer is terecht gekomen, zo stelt het museum. Het museum had de cybersecurity namelijk op orde – zo zou blijken uit intern onderzoek - en de kunsthandel niet. Bovendien heeft de kunsthandel het museum niet gewaarschuwd dat er namens hen mails waren gestuurd, die zij niet zelf hadden verzonden. Dickinson stelt echter dat hun cybersecurity op orde was en dat zij moeilijk konden waarschuwen voor mails waarvan zij het bestaan niet weten. Het museum had beter moeten opletten voordat het zo’n groot bedrag overmaakte.

De rechter in Londen deelde de mening van Dickinson en wees de claims van het museum af. Wel liet hij de mogelijkheid open dat het museum op andere gronden toch recht zou kunnen hebben op een schadevergoeding. Op dit moment heeft Dickinson echter de beste papieren om het geschil te winnen.
 

Was dit te voorkomen geweest?

Betere cybersecurity had zeker geholpen. Uit een testje van het FD blijkt dat beide partijen deze niet helemaal op orde hebben. Een voordeliger optie voor het museum was echter geweest om het rekeningnummer telefonisch te verifiëren bij de verkoper. Een bankrekening in Hongkong is toch minder voor de hand liggend bij een Britse kunsthandel, zelfs al groeit de kunstmarkt in Azië stormachtig. Het is niet voor niets dat bij alledaagse banktransacties inmiddels een dubbele verificatie verplicht is.
 

Hoe nu verder?

Rijksmuseum Twenthe verwacht nog steeds dat het de Constable mag houden. Zoals de kaarten nu liggen, zal dat echter alleen gebeuren als het nogmaals de koopsom overmaakt en naar het juiste rekeningnummer. Het museum heeft echter één troef in handen. Het heeft het schilderij in bezit en zal dit zolang de procedure duurt wel houden.

En het museum heeft waarschijnlijk nog een ander probleem als het schilderij moet worden teruggegeven. De financiers zien dan geen schilderij terug voor het geld dat zij betaald hebben en kunnen het museum hiervoor aansprakelijk stellen. De eerste reactie van minister Van Engelshoven, verantwoordelijk voor de rijksmusea en het Nationaal Aankoopfonds, gaat hier niet op in. Minder netjes is dat zij nog de mogelijkheid openlaat dat Dickinson het geld toch zou hebben ontvangen. Dat is echter zeker niet het geval.

En dan is er nog Brexit. Na de overgangsfase van de Brexit, die loopt tot en met 31 december 2020, wordt het lastiger om Britse vonnissen in Nederland ten uitvoer te leggen. Ze blijven echter wel bindend en bij een veroordeling tot teruggave zal de Constable dus terug naar Londen moeten.
 

Meer informatie

Heeft u vragen over internationale kunsttransacties? Is uw internationale overboeking niet aangekomen? Wij staan u graag bij of het nu gaat om een valse overschrijving of een valse toeschrijving. Zeker ook internationaal via Primerus Worldwide Lawyers met meer dan 3000 advocaten in meer dan 45 landen. Neem contact op met mr. Paul W.L. Russell (paul.russell@russell.nl of 020 – 301 55 55) en mr. drs. Reinier W.L. Russell (reinier.russell@russell.nl of 020- 301 55 55).
 

Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.
 

Velden met een * zijn verplicht

Blijf op de hoogte

Wilt u graag op de hoogte blijven van de actuele juridische ontwikkelingen?

Meldt u aan voor de nieuwsbrief

Of volg ons op LinkedIn

Bel mij

Vul hier uw naam en telefoonnummer in en wij bellen u zo spoedig mogelijk.
Onderstaande gegevens verwerken wij met uw toestemming, u kunt uw toestemming altijd weer intrekken. Lees ook onze privacyverklaring.