Download artikel (PDF)

Financieel Dagblad 17 december 2009

Bouwsector en overheden kunnen de NEN-normen blijven toepassen, zo blijkt uit twee recente vonnissen van de rechtbanken Alkmaar en Utrecht. Daarmee komt voorlopig een einde aan de onduidelijkheid die was ontstaan door het vonnis van de rechtbank Den Haag waarin NEN-normen onverbindend werden verklaard.

Vorig jaar op oudejaarsdag wees de Haagse rechtbank een vonnis dat onder gemeenten en bouwers veel stof deed opwaaien (‘Bouwvonnis schept verwarring’, FD 10 januari 2009). De rechtbank achtte de NEN-normen — die uitvoering geven aan het Bouwbesluit 2003 — onverbindend, omdat zij niet kosteloos verkrijgbaar zijn. Na deze uitspraak was onduidelijk of er van de normen afgeweken kon worden. In de recente vonnissen geven de rechtbanken aan hoe overheden en de bouwsector verder kunnen met de NEN-normen.

Beide rechters houden rekening met het negatieve oordeel van de rechtbank Den Haag, maar passen de normen via een omweg toch toe. De Alkmaarse rechter oordeelt dat het college van B&W van Hoorn de NEN-normen bij de beoordeling van een bouwaanvraag als referentiekader mocht gebruiken. Niet onbelangrijk: de aanvrager stemde in met de toetsing aan de betreffende NEN-norm over geluidsisolatie.

De rechtbank Utrecht gaat verder en neemt als uitgangspunt dat het college van B&W van Nieuwegein na de oudejaarsdaguitspraak meer vrijheid heeft bij de beoordeling van een bouwaanvraag. B&W konden ervoor kiezen om de NEN-norm te gebruiken ‘als ware het een richtlijn’ en de daarin gegeven waarde handhaven. De Utrechtse rechter oordeelde over een NEN-norm die een forfaitaire waarde geeft voor warmtelevering door stadsverwarming. Een bouwer wilde bij de berekening van de energiezuinigheid van een te bouwen huis afwijken van die forfaitaire waarde. De rechter oordeelde dat de bouwer geen alternatieve waarde kon aandragen, omdat stadsverwarming geen deel uitmaakt van een bouwwerk en niet kan worden beïnvloed door de eigenaar.

Het belang van de NEN-normen blijft onverminderd groot. Tegen het Haagse vonnis dat aanleiding gaf voor de onduidelijkheid loopt nog hoger beroep. In het parlement wordt gesproken over het verzoek van de Tweede-Kamerleden Van der Burg (VVD) en Boelhouwer (PvdA) om de NEN-normen per 1 januari 2010 kosteloos en eenvoudig ter beschikking te stellen aan alle burgers en bedrijven.


Ynze Kliphuis en Reinier Russell zijn werkzaam bij Russell Advocaten te Amsterdam.