December 2009 NIEUWSFLITS: Een internationale verhuizing met huwelijksvermogensrechtelijke gevolgen

Download nieuwsflits (PDF)


Wie naar een ander land verhuist kan geconfronteerd worden met een wijziging van het huwelijksvermogensregime. Doordat het huwelijksvermogensrecht per land verschilt, kan de verhuizing ingrijpende financiële gevolgen hebben. Zo kennen bijvoorbeeld veel landen geen gemeenschap van goederen. In deze nieuwsflits wordt uitgelegd in welke gevallen het huwelijksvermogensregime wijzigt.

Tegenwoordig is een internationale verhuizing niets bijzonders meer. Werknemers van multinationals of ambassades worden uitgezonden naar een vestiging in het buitenland, zijn daar gedurende een bepaalde tijd werkzaam en worden al dan niet weer teruggeroepen. Binnen de Europese Unie is werken in het buitenland door het vrije verkeer van werknemers veel makkelijker dan vroeger. Voordat de internationale verhuizing plaatsvindt moet er veel geregeld worden, vooral praktische zaken zoals het vinden van geschikte huisvesting. Een belangrijk punt waar niet iedereen bij stil zal staan is dat het huwelijksvermogensregime gedurende het verblijf in het buitenland kan wijzigen. Deze wijziging kan aanzienlijke vermogensrechtelijke gevolgen hebben en het is dan ook van groot belang om van deze gevolgen op de hoogte te zijn.

Wie bijvoorbeeld in Iran voor een multinational gaat werken na in Nederland zonder huwelijkse voorwaarden en dus in gemeenschap van goederen getrouwd te zijn, valt, na 10 jaar daar gewoond te hebben, onder een stelsel waarin de echtgenoten gescheiden vermogens hebben. De ene echtgenoot heeft dan geen recht meer op het vermogen dat door de andere verworven wordt. Voor schulden die vanaf dat moment door een van de echtgenoten worden aangegaan, kan de andere echtgenoot niet meer worden aangesproken.

Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978
Welk recht op het huwelijksvermogensregime van toepassing is wordt, voor huwelijken die op of na 1 september 1992 zijn gesloten, bepaald door het Haags Huwelijksvermogensverdrag 1978. De hoofdregel van dit verdrag is dat in principe het recht dat op grond van het Verdrag op het huwelijksvermogensregime van toepassing is, ook van toepassing blijft zolang partijen geen ander toepasselijk recht aanwijzen. Dat is ook zo in geval van wijziging van hun nationaliteit of gewone verblijfplaats.

Wanneer wijzigt het huwelijksvermogensregime?
Wanneer partijen echter geen toepasselijk recht hebben aangewezen en ook geen huwelijkse voorwaarden hebben opgesteld, kan er in drie situaties sprake zijn van een uitzondering op deze hoofdregel waardoor er een wijziging optreedt van het huwelijksvermogensregime. Die wijziging houdt in dat, vanaf het moment van de wijziging, in plaats van het recht dat tevoren op het huwelijksvermogensregime van toepassing was, het interne recht van de staat waar partijen samen hun gewone verblijfplaats hebben toepasselijk wordt. Dit gebeurt in de volgende drie situaties:

  1. Partijen hebben beiden de nationaliteit van de staat waar zij naartoe verhuizen, of verkrijgen beiden de nationaliteit van de staat waar zij naartoe zijn verhuisd.
    Voorbeeld:
    Beide partijen hebben de Nederlandse nationaliteit, maar wonen tijdens de voltrekking van het huwelijk in Amerika. Vijf jaar na de voltrekking van het huwelijk verhuizen zij naar Nederland. Het Nederlandse recht wordt vanaf dat moment van toepassing op het huwelijksvermogensregime.
  2. Partijen hebben meer dan tien jaar hun gewone verblijfplaats in de staat waar zij naartoe zijn verhuisd.
    Voorbeeld:
    Partijen hebben beiden de Nederlandse nationaliteit en zij verhuizen na het huwelijk naar Amerika. Wanneer zij daar gedurende 10 jaar samen hebben gewoond, wordt automatisch het Amerikaanse recht van toepassing op het huwelijksvermogensregime.
  3. Partijen hebben geen gezamenlijke eerste woonplaats en op het huwelijksvermogens-regime is het recht van de staat van hun gemeenschappelijke nationaliteit van toepassing. Op een later moment vestigen zij zich beiden in hetzelfde land.
    Voorbeeld:
    Partijen hebben beiden de Amerikaanse nationaliteit. Op het moment van het huwelijk woont de man in Amerika en vrouw in Nederland. Op grond van het Haags Huwelijksvermogensverdrag is in dat geval in eerste instantie het recht van de staat van hun gemeenschappelijke nationaliteit, op het huwelijksvermogensregime van toepassing. Wanneer de man zich twee jaar na het huwelijk bij de vrouw vestigt in Nederland, wordt automatisch het Nederlandse recht op het huwelijksvermogensregime van toepassing.

Kortom, een verhuizing naar een ander land heeft in de genoemde gevallen gevolgen voor het huwelijksvermogensregime dat van toepassing is.

Meer informatie
Wij adviseren u graag over de mogelijkheden om de automatische wijziging van huwelijksvermogensregime te voorkomen, zodat u te allen tijde weet waar u aan toe bent. Ook voor andere vragen met betrekking tot het huwelijksvermogensrecht of het personen- en familierecht in het algemeen kunt u contact opnemen met mr. Agnes A.C. Spoormans (agnes.spoormans@russell.nl).