Maart 2009: NIEUWSFLITS - Economische recessie: zwaar weer, nieuwe kansen

Download nieuwsflits (PDF)

Het risico dat een ondernemer wordt geconfronteerd met een niet-betalende afnemer of het faillissement van een contractspartner is sinds enkele maanden aanzienlijk hoger geworden. Als gevolg van de kredietcrisis is het voor ondernemers bovendien moeilijker geworden om financieringen rond te krijgen. Ook het verzekeren van leverancierskredieten aan afnemers is duurder geworden.

Aan de andere kant biedt de recessie ondernemers nieuwe mogelijkheden. Zij geeft aanleiding tot het onderzoeken van de mogelijkheden om in nieuwe contracten meer zekerheden in te bouwen of om met contractspartners te onderhandelen over gunstiger prijzen en voorwaarden. Ook uw zakenpartners voelen immers de druk van de recessie, en nemen wellicht genoegen met scherpere prijzen of voorwaarden, in ruil voor een verlenging of uitbreiding van een bestaand contract. Vooral bij langlopende contracten kan dit tot belangrijke kostenbesparingen leiden (zie ook FD 19 maart 2009: Akzo eist 10% lagere prijs van zijn leveranciers).

Het belang van een solide contract
Het overeenkomen en opstellen van een solide contract met iedere zakenpartner is een belangrijk instrument voor de ondernemer om zich in te dekken tegen de risico’s. Te denken valt dan aan clausules als:

  • Het hanteren van korte betalingstermijnen of levering op voorschotbasis, zodat de liquiditeit van de onderneming wordt vergroot;
  • Het opnemen van een eigendomsvoorbehoud voor geleverde zaken, zodat vorderingen beter kunnen worden geïnd;
  • Het opnemen van een boeteclausule in geval van niet-nakoming of niet stipte betaling. Gebruikelijk zijn ook een vaste vertragingsrente en een vaste vergoeding voor incassokosten;
  • Het eisen van aanvullende zekerheid bij levering op krediet, zoals een pandrecht of borgstelling door een andere partij (bijvoorbeeld een zustervennootschap of een bestuurder in privé).

Een eigendomsvoorbehoud of pandrecht bieden ook zekerheid in geval van faillissement van de contractspartij.

Herzien van contractsvoorwaarden
Zelfs het openbreken van bestaande contracten is in bepaalde gevallen mogelijk. Voorop moet worden gesteld dat contracten bindend zijn en moeten worden nagekomen. Zo lang een contract niet voorziet in de mogelijkheid dat een van partijen eenzijdig een wijziging in de prijzen of voorwaarden doorvoert, zijn wijzigingen slechts mogelijk met goedvinden van de andere partij.

De economische recessie, hoe ernstig ook, behoort tot het normale ondernemersrisico en geldt op zich niet als een onvoorziene omstandigheid die de rechter de mogelijkheid geeft om een contract open te breken. Opzegging zal slechts kunnen plaatsvinden indien zich onvoorziene omstandigheden voordoen van zo ernstige aard, dat de wederpartij geen onbeperkte instandhouding van de overeenkomst mag verwachten. Nieuwe contractsvoorwaarden kunnen alleen worden bedongen wanneer een bestaand contract afloopt of tussentijds kan worden opgezegd. Dit kan anders zijn wanneer een van de partijen de andere partij zo ver krijgt dat deze vrijwillig een wijziging van het contract accepteert.

Voor al deze afspraken is het van groot belang dat deze op de juiste wijze schriftelijk worden vastgelegd, waarbij voor sommige vormen van zekerheid aan wettelijke voorwaarden moet worden voldaan.

Meer informatie
Voor vragen over de juridische mogelijkheden voor het opstellen en wijzigen van contracten kunt u contact opnemen met mr. drs. Reinier Russell (020-301 55 55).