De Regelen der Kunst III (2007) [Kunst en recht]

Kunstrecht is van oudsher een aandachtsgebied van Russell Advocaten. Dat is niet toevallig. Het recht beïnvloedt immers iedere sector van het maatschappelijk leven, en dus ook de rechtspositie, niet alleen van de scheppende kunstenaar, maar ook die van de kunstverzamelaar. Het recht regelt de voorwaarden waaronder kunst en cultuur kunnen bloeien; de kunstenaar heeft een, tot op zekere hoogte, beschermde positie in onze maatschappij. Tegen namaak is zijn werk beschermd; er zijn speciale wetten toepasselijk op de kunstenaar en zijn werk, zelfs over zijn sociale zekerheid. Voor de kunstverzamelaar geldt iets dergelijks; ook hij krijgt (of hij dat nu wil of niet) met tal van wettelijke regelingen te maken, zelfs regelingen die een bedreiging vormen voor het ongestoord bezit van bepaalde kunstvoorwerpen.

Over deze en dergelijke problemen gaat De Regelen der Kunst III. Allereerst komt de vraag aan de orde tot welke werken zich de rechtsbescherming uitstrekt. Is het mogelijk om rechtens relevante criteria te ontwikkelen ter onderscheiding van kunstwerken? De teruggave van oorlogsbuit passeert de revue, met een bijzondere nadruk op het werk van de Restitutiecommissie. Vervolgens is een hoofdstuk gewijd aan de complicaties die zich voordoen als een kunstwerk niet authentiek blijkt te zijn. Heeft de koper een mogelijkheid om zijn schade te verhalen, bijvoorbeeld op de verkoper of op de expert die een certificaat van echtheid heeft afgegeven? Tenslotte wordt de aandacht gevraagd voor een in de literatuur nog weinig besproken probleem: de rechtspositie van de restaurator. Zijn verantwoordelijkheden zijn enorm; zijn bevoegdheden waren tot voor kort zeer beperkt. Een verbeterde opleiding en een strakke organisatie van de professie, in sommige landen zelfs met een eigen tuchtrecht, brengen daarin verandering.

De Regelen der Kunst III is door prof. mr. Ewoud Hondius in 2013 besproken in zijn overzicht van de belangrijkste literatuur over kunst en recht van de afgelopen tien jaar (p. 39 en 40).