Download artikel (PDF)

Per 1 januari 2011 wijzigt het fiscaal partnerbegrip. Wat zijn de gevolgen van deze wijziging voor de echtscheidingspraktijk, onder andere voor de mogelijkheid tot hypotheekrenteaftrek?

Fiscaal partnerbegrip tot en met 31 december 2010
Tot en met 31 december 2010 werd als fiscaal partner beschouwd de niet duurzaam gescheiden levende echtgenoot. Het fiscaal partnerschap eindigde op het moment dat een van de echtgenoten van oordeel was dat er sprake was van duurzaam gescheiden leven.

Fiscaal partnerbegrip vanaf 1 januari 2011
Per 1 januari 2011 is het fiscaal partnerbegrip gewijzigd. In plaats van een subjectief criterium voor het eindigen van het fiscaal partnerbegrip - namelijk de mening van ten minste een van de echtgenoten dat er sprake is van duurzaam gescheiden leven - zijn objectieve criteria gekomen: het moment waarop feitelijk het echtscheidingsverzoek wordt ingediend ?n de gehuwden niet meer op hetzelfde adres ingeschreven staan volgens de Gemeentelijke Basis Administratie.

De wijziging van het fiscaal partnerbegrip is voornamelijk bedoeld om te zorgen voor vereenvoudiging en harmonisatie van het partnerbegrip in de verschillende wetten waar het partnerbegrip een rol speelt.

Een uitzondering: de 'eigenwoningregeling'
Het oorspronkelijke voorstel tot wijziging van het partnerbegrip had ingrijpende gevolgen voor de zogenaamde 'eigenwoningregeling'. Deze regeling maakt het mogelijk dat de uit de woning vertrokken echtgenoot nog twee jaar na de start van het duurzaam gescheiden leven de hypotheekrente van de voormalige echtelijke woning kan aftrekken, terwijl hij ook de rente van zijn nieuwe woning kan aftrekken. Door het eindigen van het fiscaal partnerschap te koppelen aan de indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding konden gehuwden die wel duurzaam gescheiden leven, maar (nog) niet het echtscheidingsverzoek ingediend hadden geen aanspraak maken op deze regeling. Deze gold namelijk alleen voor gewezen partners. Door deze hiaten in de wet zouden veel mensen mogelijk in financi?le problemen raken bij het uit elkaar gaan. Inmiddels is door de wetgever bepaald dat voor de toepasselijkheid van deze regeling de duurzaam gescheiden levende echtgenoot niet meer als partner wordt aangemerkt. Op deze manier kan de uit de echtelijke woning vertrokken echtgenoot, zonder dat er al een echtscheidingsverzoek ingediend is, toch al gebruik maken van de 'eigenwoningregeling'. Hij kan dus gedurende twee jaren zowel de lasten van de voormalige echtelijke woning als die van zijn nieuwe woning aftrekken, ook al is het fiscaal partnerschap nog niet ge?indigd.

Gevolgen voor de echtscheidingspraktijk
Tot en met 2010 konden echtgenoten in onderling overleg - eventueel met terugwerkende kracht - een fiscaal zo gunstig mogelijk moment kiezen voor het eindigen van het fiscaal partnerschap. Door de invoering van objectieve criteria is hiervoor minder ruimte. Partijen kunnen de einddatum van het fiscaal partnerschap nog wel zelf bepalen door de datum te kiezen waarop zij aan beide criteria voldoen (indiening echtscheiding en uitschrijving GBA). Dit kan niet meer met terugwerkende kracht en heeft bovendien diverse andere civielrechtelijke gevolgen. Zo zijn aan de indiening van een echtscheidingsverzoek verschillende termijnen en peildata gekoppeld, die verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de uiteindelijke uitkomst van de echtscheidingsprocedure.

Momenteel wordt het wetsvoorstel aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen behandeld, dat nog een nieuw gevolg aan de indiening van het echtscheidingsverzoek verbindt. De datum van indiening van het echtscheidingsverzoek wordt dan de peildatum voor de verdeling van de huwelijksgemeenschap.

Het is dus van belang om in de aanloop naar een echtscheiding tijdig deskundig advies in te winnen, niet alleen bij uw fiscalist maar juist ook bij uw advocaat, teneinde een zo gunstig mogelijke totaaluitgangspositie te creëren bij echtscheiding. De keuzes die u maakt hebben namelijk direct gevolgen voor zowel uw fiscale situatie als voor de uitkomst van uw echtscheiding en reparatie achteraf wordt vrijwel onmogelijk.

Meer informatie
De familierechtspecialisten van Russell Advocaten helpen al vele jaren particulieren en ondernemers bij het oplossen van familierechtelijke problemen, zoals huwelijkse voorwaarden of testamenten. Russell Advocaten kan u op al deze gebieden goed adviseren.

Voor vragen over deze nieuwsbrief of andere vragen over het personen- en familierecht kunt u contact opnemen met mr. Agnes Spoormans (agnes.spoormans@russell.nl).